Na specjalnym spotkaniu w Parlamencie Europejskim komisarz ds. zdrowia Stella Kyriakides ogłosiła rozpoczęcie publicznej dyskusji na temat europejskiego planu walki z rakiem (Europe’s Beating Cancer Plan).
Unijna komisarz podkreśla, że wpływ nowotworów na rodziny, systemy opieki zdrowotnej i gospodarki europejskich krajów będzie wzrastał, ponieważ choroba ta ma charakter kompleksowy. Jej zdaniem walka z epidemią chorób onkologicznych wymaga wyjścia poza zwykłe sektory gospodarki i życia społecznego.
„Dlatego stawienie jej czoła także wymaga wysiłków w wielu obszarach. Walka z nowotworami oznacza zajmowanie się kwestiami diety, stylu życia, środowiska i zmian demograficznych. Innowacje i nierówny dostęp do leczenia – to kluczowe elementy w tej dyskusji. Równie kluczowa jest dyskryminacja, której doświadczają pacjenci i osoby wyleczone” – mówiła Stella Kyriakides w czasie drugiego Europejskiego Forum Raka, który odbył się w Brukseli.
Według Stelli Kyriakides wkraczamy w nową erę opieki onkologicznej. Najważniejszym celem Europe’s Beating Cancer Plan jest „wzmocnienie wysiłków na każdym etapie walki z chorobą”. Podkreślając kompleksowy charakter choroby nowotworowej, komisarz Kyriakides zaapelowała do wszystkich grup interesariuszy o włączenie się do prac nad europejskim planem. Wymieniła w tym kontekście m.in. decydentów, naukowców, grupy pacjentów, przedstawicieli przemysłu i innych ważnych interesariuszy.
W podobnym tonie wypowiadał się także Martin Seychell, zastępca dyrektora generalnego DG Sante w Komisji Europejskiej. Jego zdaniem nowotwory nie tylko pozostają palącym problemem zdrowotnym, ale stanowią także wyzwanie w wymiarze społecznym i ekonomicznym. To jest nieakceptowalne – mówił – że wciąż istnieją znaczące nierówności dotyczące dostępu do najlepszej możliwej opieki, wiedzy i innowacyjnych badań. Nierówności te przyczyniają się do dwudziestoprocentowej różnicy między wskaźnikami przeżycia pomiędzy Europą Północną i Zachodnią a Europą Południową i Wschodnią. Martin Seychell podkreślił, że „Wszyscy pacjenci cierpiący z powodu raka mają fundamentalne prawo do optymalnej opieki i do takiego samego dostępu do leków, nowych innowacyjnych terapii i badań klinicznych. Komisja Europejska jest całkowicie świadoma nierówności, istniejących w poszczególnych krajach i pomiędzy nimi. Mamy stanowczy zamiar, aby je wyeliminować”.
Celem europejskiego planu walki z rakiem jest zapewnienie wsparcia krajom członkowskim w poprawie zapobiegania i leczenia nowotworów. Komisja Europejska deklaruje pomoc krajom członkowskim i wszystkim zainteresowanym stronom w podejmowaniu odpowiednich kroków we wszystkich strategicznych obszarach. Przedstawiciele Komisji podreślają, że sektor ochrony zdrowia nie odniesie sukcesu, jeśli będzie chciał samodzielnie walczyć z rakiem. Potrzebne jest zaadresowanie wszystkich czynników ryzyka, poczynając od środowiska i warunków pracy, a także zaangażowania wielu innych sektorów gospodarki.
W ocenie KE Istnieje problem lepszej kontroli i zapobiegania. Według „ostrożnych szacunków”, które podawał Martin Seychell, 40 procentom wszystkich nowotworów można zapobiec. Wczesna diagnostyka i skrining są bardzo ważne, jako że stan zaawansowania choroby w momencie jej wykrycia w dużej mierze decyduje o skuteczności leczenia. „W tym obszarze mamy wiele do poprawy, także dzięki rozwojowi technologii. Kolejne obszary – to leczenie i opieka, włączając bardzo ważny problem dostępu do leczenia, również jakość życia pacjentów i osób wyleczonych, a także osoby zajmujące się leczeniem i sprawowaniem opieki. U podłoża naszych wysiłków leży potrzeba rozwoju badań, innowacji, sprawniejszej wymiany wiedzy oraz informacji” – mówił wicedyrektor DG Sante. Europejski Cancer Plan wiąże się z programem rozwoju badań Horizon, w którym będą zawarte cele dotyczące badań w obszarze onkologii.
Działa już europejski system informacji o nowotworach, monitorujący trendy i różnice geograficzne, które pozwalają dostosowywać działania i zwiększać ich skuteczność. Wykorzystywane są nowoczesne technologie związane z analizą danych, sztuczną inteligencją. Od marca 2017 roku KE stworzyła 24 sieci referencyjne, spośród których cztery dotyczą nowotworów będących chorobami rzadkimi, w tym pediatrycznych, a większość pozostałych także w jakimś zakresie wiąże się z onkologią.
Za pośrednictwem różnych programów badawczych Komisja Europejska zainwestowała dotychczas 2,8 miliarda euro w prewencję, diagnostykę, terapie, efektywność kosztową oraz jakość życia pacjentów chorych na nowotwory i osób wyleczonych. Planowany program rozwoju badań naukowych Horizon również obejmie m.in. obszar chorób nowotworowych. W ramach zwiększania konkurencyjności i globalnych wyzwań Komisja Europejska zapowiada przeznaczenie 7,7 miliarda euro na rozwój wspólnych programów badawczych dotyczących innowacji w sektorze ochrony zdrowia.
„Nasza wiedza na temat czynników ryzyka nowotworów sprawia, że już dzisiaj potrafilibyśmy ograniczyć o 40 proc. liczbę zachorowań. Musimy jednak wypracować metody przełożenia naszej wiedzy na praktyczne działania. Wciąż jednak jedynie 3 proc. wszystkich wydatków państw członkowskich na ochronę zdrowia jest przeznaczone na prewencję. Aby skuteczniej zapobiegać zachorowaniom, musimy się skoncentrować na ograniczaniu palenia tytoniu, spożycia alkoholu, a także rozwoju szczepień, aktywności fizycznej i zdrowego stylu życia oraz środowiska naturalnego” – mówi Martin Seychell. Z tego powodu europejski plan walki z rakiem będzie dotyczył także innych strategii realizowanych przez Komisję Europejska, takich jak m.in. „from farm to fork”, ochrony środowiska (European Green Deal) i polityki żywnościowej.
Kolejnym obszarem, na który Komisja Europejska pragnie położyć nacisk, są rejestry medyczne. Funkcjonują one w wielu krajach, ale mogą przynosić znacznie więcej korzyści, jeśli zostaną połączone w europejską sieć rejestrów. Ich jakość i zasięg w poszczególnych krajach jest dzisiaj mocno zróżnicowana – wymagają poprawy i rozwoju.
Wicedyrektor DG Sante zapowiada, że władze unijne zamierzają zintensyfikować wysiłki dla zapewnienia dostępnych, bezpiecznych, skutecznych i cenowo przystępnych leków onkologicznych. Ich ciągła dostępność dla pacjentów ma być również priorytetem dla Komisji, co wiąże się z zapewnieniem ciągłych i stabilnych dostaw leków na europejskie rynki. DG Sante analizuje przyczyny braków leków na rynku, tak aby je ograniczać i docelowo zlikwidować.
Komisja zamierza zapewnić odpowiednie zachęty dla rozwoju innowacji, a także dla zaspokajania potrzeb medycznych dzisiaj jeszcze nie spełnionych. Zamierza także zwiększać naciski na producentów, aby szybciej wprowadzali swoje leki na rynki wszystkich krajów członkowskich. „Nie możemy akceptować, że istnieją znaczne różnice w dostępie do leków onkologicznych i do skutecznego leczenia pomiędzy krajami członkowskimi. Zmniejszanie nierówności zdrowotnych musi należeć do najważniejszych celów działania Komisji Europejskiej w nadchodzących latach” – zapowiada Martin Seychell.
W najbliższych miesiącach mają nastąpić intensywne rozmowy i konsultacje dotyczące europejskiego planu walki z rakiem, w które mają zostać zaangażowane wszystkie środowiska i grupy interesów. Po zakończeniu tych konsultacji zostanie przedstawiony ostateczny kształt tego dokumentu. Komisarz Stella Kyrakides deklaruje, że będzie to dla niej sprawa priorytetowa przez cały okres sprawowania funkcji komisarza UE ds. zdrowia.
© mZdrowie.pl
