Małe obciążenie dla budżetu państwa, a znaczna ulga dla rodzin dzieci z pęcherzem neurogennym. Tak można najkrócej skomentować wprowadzoną od 1 grudnia 2021 r. 100-procentową refundację jednorazowych hydrofilowych cewników urologicznych w grupie pediatrycznej.
Cewnikowanie to sposób opróżniania pęcherza moczowego, który wskutek uszkodzenia rdzenia kręgowego nie działa prawidłowo. Takie schorzenie to tzw. pęcherz neurogenny, powodujący częściową lub całkowitą utratę kontroli nad trzymaniem i oddawaniem moczu. Najczęstszą przyczyną pęcherza neurogennego jest rozszczep kręgosłupa (spina bifida). Według danych Krajowego Rejestru Wad Wrodzonych populacja osób z rozszczepem kręgosłupa liczy w Polsce ok. 2 tys. osób. Refundowane do tej pory cewniki suche wymagały dodatkowo użycia sterylnego żelu (nierefundowany), a także zwiększały ryzyko urazów i infekcji układu moczowego, powodowały ból.
Cewniki hydrofilowe znacznie ułatwiają cewnikowanie
Od 1 grudnia 2021 r. do systemu refundacji weszły nowoczesne i wygodniejsze w użyciu cewniki hydrofilowe. Zostały objęte 100-procentową refundacją dla populacji pediatrycznej, czyli do 18. roku życia, oraz 70-procentową dla dorosłych. Choć dorośli będą musieli do nich dopłacać 30 proc., ale i tak koszty, które poniosą, będą zdecydowanie mniejsze niż dotychczas. Refundacja jest zgodna ze standardami europejskimi i światowymi, a także z Ustawą o Wsparciu Kobiet w Ciąży i Rodzin „Za życiem”. Jednorazowe cewniki hydrofilowe są zalecane przez Europejskie Towarzystwo Urologiczne (EAU)) i Polskie Towarzystwo Urologiczne (PTU). Cewniki hydrofilowe gotowe do użycia znacznie ułatwią cewnikowanie, skracają czas zabiegu i zmniejszają ryzyko wystąpienia zakażenia dróg moczowych oraz urazów cewki moczowej.
Według badań amerykańskich i brytyjskich zastosowanie cewników hydrofilowych zmniejsza częstość zakażeń układu moczowego nawet o 20 proc.
Dotychczasowe zasady refundacji cewników hydrofilowych zapewniała zaledwie 4 dni cewnikowania w miesiącu. Dzieci, o których mowa w ustawie „Za życiem”, mogły skorzystać z większej liczby cewników hydrofilowych, ale nadal wiązało się to z dopłatą rodziców w wysokości 300-400 zł miesięcznie.
Od 1 grudnia 2021 r. zmieniły się na korzyść dla pacjentów limity finansowe w refundacji cewników. Za sprawą nowelizacji pacjenci zyskują więcej produktów, do tego lepszej jakości. Obecnie obowiązują następujące limity: 5,35 zł za sztukę dla cewnika hydrofilowego gotowego do użycia,
2,60 zł za sztukę dla cewnika hydrofilowego aktywowanego wodą 0,80 zł za sztukę dla cewnika niepowlekanego.(180 sztuk miesięcznie, dziennie potrzeba 5-6 cewników).
Dwa lata starań o refundację
Dr n. med. Piotr Gastoł, konsultant krajowy w dziedzinie urologii dziecięcej, tak komentuje decyzję refundacyjną – “Objęcie refundacją cewników hydrofilowych, było efektem dwóch lat starań wielu środowisk – rodziców chorych dzieci, urologów dziecięcych, organizacji pacjenckich. Sądzę, że ten lobbing miał niebagatelny wpływ na decyzję, którą podjęło Ministerstwo Zdrowia. Z drugiej strony myślę, że ta decyzja została podyktowana również tym, że populacja dzieci wymagających cewnikowania nie jest duża. Pęcherz neurogenny jest chorobą rzadką, mało jest takich chorych. Zatem globalnie refundacja cewników hydrofilowych nie jest dużym obciążeniem dla budżetu, natomiast na pewno jest dużą ulgą dla rodzin chorych dzieci. Kolosalnie wpłynie na poprawę jakość życia małych pacjentów, bo umożliwi im bezpłatny dostęp do nowoczesnej technologii medycznej, a z drugiej strony pomoże finansowo rodzinie.“
“W Polsce rocznie rodzi się ok. 200 dzieci z przepukliną rdzeniowo-oponową (potocznie rozszczepem kręgosłupa). W zależności od miejsca, gdzie ta przepuklina powstała, od tego miejsca w dół pacjent jest źle unerwiony. Prowadzi to do różnych konsekwencji, nie tylko problemów z układem moczowym – głównie z układem ruchu, bo te dzieci mają niedowłady, porażenia kończyn dolnych, nie mogą się samodzielnie przemieszczać.
Bardzo pozytywnym zaskoczeniem była decyzja ministra zdrowia, aby cewniki hydrofilowe refundować także dla pacjentów dorosłych. Zaczęliśmy od starań o mniejszą populację, czyli dziecięcą, żeby nie wystraszyć ministerstwa skalą rzeczywistych potrzeb. Mile mnie zdziwiło, że ministerstwo samo wystąpiło z inicjatywą 70-procentowej dopłaty do cewników dla dorosłych. Jest to ogromny krok do przodu ze strony ministerstwa” – podkreśla Piotr Gastoł.
Ta decyzja poprawia jakość życia chorych
Dr hab. n. med. Artur A. Antoniewicz, konsultant krajowy w dziedzinie urologii, również widzi same pozytywy w decyzji MZ dotyczącej refundacji cewników hydrofilowych – “Problem odprowadzenia moczu u osób dotkniętych inwalidztwem dróg moczowych ma absolutnie podstawowe znaczenie dla ich codziennego funkcjonowania, a także rokowania dotyczącego zachowania zdrowia, a przede wszystkim długofalowej protekcji funkcji nerek. Zapewnienie dostępu do nowoczesnych cewników ma w tym względzie ogromne znaczenie, bo zdecydowanie poprawia jakość życia chorego. Cewniki hydrofilowe ułatwiają cewnikowanie, czynią je mniej traumatycznym, są lepiej tolerowane przez pacjentów z wszystkich grup wiekowych. Należy je uznać za standard postępowania w nowoczesnej urologii i zmierzać do wprowadzenia i upowszechnienia tego standardu”.
“Dzięki tej refundacji dokonuje się dalszy postęp widoczny w polskiej ochronie zdrowia od wielu lat. Mamy już w pełni refundowane takie zabiegi związane z zaburzeniami oddawania moczu jak implantacja sztucznego zwieracza moczowego, podawanie toksyny botulinowej dopęcherzowo lub neuromodulacja krzyżowa. Poprawiło się w istotny sposób zaopatrzenie higieniczne chorych z nietrzymaniem moczu oraz standard opieki stomijnej nad osobami z urostomią. Wymienione zmiany oceniam bardzo pozytywnie. Mam nadzieję, że kolejne decyzje administracyjne, chociażby w zakresie zasad refundacji, będą ułatwiać dostępność i poprawiać standard leczenia chorych dotkniętych ciężką dysfunkcją dróg moczowych. Środowisko pacjentów, urologów i urologów dziecięcych współdziałają zgodnie w kierunku, aby nastąpiły kolejne pozytywne zmiany w dziedzinie urologii” – dodaje prof. Antoniewicz.
