Tylko połowie obecnie żyjących Europejczyków uda się przejść przez życie bez raka. Nowotwory atakować będą w coraz młodszym wieku. Zagrożenie z roku na rok będzie narastać – przestrzega Komisja Europejska, powołując się na najnowsze dane zebrane przez ponad rok przygotowań do wprowadzenia Europejskiego Planu Walki z Rakiem.
„Rak nadal rujnuje życie, wpływa na rodziny i wywiera ogromną presję na nasze zdrowie, systemy społeczne i gospodarkę. Już dziś to najczęstsza przyczyna zgonów wśród Europejczyków poniżej 65. roku życia. Dane europejskie sugerują, że tylko połowa z nas przeżyje kiedyś życie bez raka” – czytamy w informacji Komisji Europejskiej. Debata nad uchwaleniem Europejskiego Planu Walki z Rakiem, planowana jest w Parlamencie Europejskim na początek bieżącego roku.
Komisja przygotowując się do przedstawienia szczegółowych założeń dokumentu zwraca uwagę na europejską specyfikę chorób nowotworowych. „Przedstawiamy pięć spostrzeżeń, których dostarczają nam najnowsze szacunki Europejskiego Systemu Informacji o Raku na temat aktualnego stanu raka w Europie, trendach mających wpływa na to, jak będzie się on rozwijać w przyszłości i co możemy zrobić, aby pokonać tę chorobę” – czytamy w unijnym dokumencie.
Największe wyzwania w ocenie Komisji Europejskiej:
1. Rak jest w Europie poważniejszym zagrożeniem niż na innych kontynentach
„W kontekście globalnym Europejczycy są nieproporcjonalnie mocno dotknięci chorobami nowotworowymi. Chociaż mieszkańcy kontynentu stanowią zaledwie jedną dziesiątą światowej populacji, około 25 proc. wszystkich rocznych przypadków raka występuje w Europie. Jest to druzgocące nie tylko dla samych pacjentów, ale i ich rodzin i przyjaciół. Ma duży wpływ na przeciążone systemy opieki zdrowotnej w krajach, pokazując, jak pilne jest podjęcie działań” – czytamy w informacji UE.
Autorzy zauważają, że europejski plan walki z rakiem powinien zakładać działania na każdym z możliwych etapów, poprzez zajęcie się całą ścieżką choroby od działań w zakresie profilaktyki, poprzez wczesne wykrycie, diagnozę i leczenie po poprawę jakości życia pacjentów chorych na raka.
2. Rak coraz częściej jest zagrożeniem dla dzieci
„Jedno na 300 dzieci urodzonych w tym roku prawdopodobnie zachoruje na raka przed osiągnięciem wieku 19 lat. Choć nowotwory wieku dziecięcego są nadal rzadkie, a współpraca ma kluczowe znaczenie dla ich właściwej analizy i leczenia. Oznacza to, że gromadzenie danych z różnych krajów i regionów Europy może prowadzić do znacznej poprawy w diagnostyce, leczeniu i opiece, znacznie ułatwiając analizowanie i porównywanie danych oraz dzielenie się dobrymi praktykami” – czytamy w informacji.
W grudniu 2020 roku Europejski Systemu Informacji o Raku uruchomił sekcję „Dane dotyczące zachorowalności u dzieci”. Gromadzi ona dane z całej Europy, dzięki czemu naukowcy, decydenci, pacjenci, obywatele i zainteresowane strony w państwach członkowskich mogą lepiej monitorować trendy i wyniki dla różnych grup diagnostycznych raka u dzieci
3. W Europie są regiony szczególnie zagrożone występowaniem chorób nowotworowych
„Na przykład rak piersi – najczęściej diagnozowany nowotwór u kobiet w UE – pojawia się w niektórych miejscach znacznie częściej niż w innych. W zależności od tego, gdzie jesteś w Europie, może to dotyczyć od 71 na 100 000 osób do 194 na 100 000 osób. Rozpiętość śmiertelności jest również bardziej zróżnicowana: od 20,6 na 100 tys. do 50,9 na 100 tys.” – opisuje KE.
W dysproporcjach widzi nie tylko zagrożenia, ale i szanse. „Skoro są kraje i regiony o małej liczbie przypadków i stosunkowo niższej śmiertelności – jest kogo naśladować. Konieczne jest uzyskanie dostępu do szerszej puli danych, aby móc właściwie przeprowadzać analizy. Podobnie dzielenie się dobrymi praktykami może prowadzić do lepszych wyników diagnozy, leczenia i opieki. Do tych celów powołamy Centrum Wiedzy o Raku” – zapowiada Komisja.
4. Liczba zachorowań na raka w Europie dramatycznie wzrośnie
„Wiemy, że rak nieproporcjonalnie często dotyka ludzi starszych. 60 proc. szacowanych nowych diagnoz i 73 proc. szacowanych zgonów w 2020 roku wystąpiło u osób w wieku 65 lat lub starszych. Szacujemy, że wraz ze starzeniem się populacji Europy liczba osób, u których zdiagnozowano raka, może wzrosnąć nawet o 18 proc. w 2040 r.” – zauważa Komisja Europejska. Jak podają autorzy informacji te wstępne ustalenia są nadal badane i nie przesądzono jeszcze jakie środki zaradcze należy zastosować
5. Lepiej zapobiegać niż leczyć
„Prawie 40 proc. szacowanych przypadków raka w 2020 roku to formy raka, którym można zapobiec: co oznacza, że są one silnie powiązane ze stylem życia, a nie tylko z odziedziczonymi genami” – czytamy w informacji. Jej autorzy zalecają promocje zdrowego stylu życia: utrzymanie odpowiedniej diety, wagi, regularne ćwiczenia i ograniczenie ilości wypijanego alkoholu.
„W ramach Europejskiego Planu Walki z Rakiem zobowiązaliśmy się do poprawy dostępu do wysokiej jakości diagnostyki, innowacyjnych terapii i spersonalizowanej opieki dla pacjentów w całej UE. Unijna sieć kompleksowych ośrodków onkologicznych jest częścią naszego zobowiązania do zmniejszania nierówności między państwami członkowskimi, aby wspierać współpracę w całej UE” – mówi Stella Kyriakides, unijny komisarz ds zdrowia.
Do końca grudnia pracami nad Europejskim Planem Walki z Rakiem kierowała specjalna komisja Parlamentu Europejskiego). Opracowano raport mający stać się podstawą przyszłego planu. Zgodnie z zapowiedziami zgromadzenie plenarne Parlamentu Europejskiego ma przyjąć raport na początku 2022 roku.
