Modern Healthcare Institute opublikował raport „System ciągłego monitorowania glikemii metoda skanowania 2021”. Analizuje dostępność tych systemów w Polsce i zawiera rekomendacje zmian, wypracowane przez czołowych polskich specjalistów zajmujących się leczeniem cukrzycy.
Cukrzyca dotyka około 3 milionów Polaków, czyli 7,8 proc. populacji. Należy do krajowych priorytetów zdrowotnych, określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia. Źle kontrolowana prowadzi do rozwoju wielu ciężkich, zagrażających życiu chorego powikłań, zarówno ostrych jak przewlekłych.
Bieżące monitorowanie i retrospektywna ocena zmian glikemii są integralną częścią leczenia cukrzycy, elementem niezbędnym dla optymalizacji prowadzonej terapii a poprzez to warunkiem skutecznej kontroli choroby i prewencji ostrych i późnych powikłań. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego podkreślają znaczenie i korzyści wynikające z monitorowania stężenia glikemii, podkreślając jednoznacznie konieczność wykonywania wielokrotnych pomiarów w ciągu doby.
Obserwacje z codziennej praktyki lekarskiej wskazują, że wiele osób z cukrzycą wykonuje pomiary stężenia glukozy znacząco rzadziej niż zalecają to wytyczne. Jedną z najczęstszych przyczyn takiej sytuacji jest fakt, iż konieczność częstego standardowego przeprowadzania pomiarów we krwi włośniczkowej z wykorzystaniem glukometrów w znaczący sposób obniża jakość życia chorych, jest bolesna i często przyczynia się do poczucia stygmatyzacji chorobą. Zastosowanie nowoczesnych systemów monitorowania glikemii pozwala wyeliminować powyższe ograniczenia i znacząco zwiększyć efektywność codziennej kontroli cukrzycy.
Wprowadzenie do praktyki diabetologicznej ciągłego monitorowania glikemii umożliwiło stworzenie i wykorzystanie szeregu nowych parametrów, które traktowane są już jako standard oceny nowoczesnej kontroli cukrzycy, jak m.in. czas, jaki spędza chory w docelowym zakresie glikemii (TIR – ang. Time in Range). Stosowanie systemu ciągłego monitorowania glikemii metodą skanowania jest również bardzo istotnym narzędziem edukacyjnym, poprawiającym współpracę pacjenta z lekarzem w procesie terapeutycznym, co jest szczególnie istotne w odniesieniu do osób młodych. W zgodnej ocenie ekspertów ciągłe monitorowanie glikemii zyskało w ostatnim okresie status narzędzia leczniczego. Jego stosowanie samo w sobie pozwala na poprawę parametrów glikemicznych.
W diabetologii coraz szersze zastosowanie znajduje telemedycyna jako reakcja na szereg potrzeb i problemów, takich jak szybko rosnąca liczba chorych czy też ograniczona dostępność lekarzy, pielęgniarek i innego personelu medycznego. Nowe rozwiązania telemedyczne umożliwiają wysokojakościową, zdalną analizę uzyskanych parametrów kontroli glikemii przez lekarza, który może wirtualnie przeprowadzić e-wizytę i zmodyfikować terapię.
Szersze zastosowania narzędzi e-zdrowia w opiece nad chorymi na cukrzycę nabrało dodatkowego znaczenia w czasie pandemii. Statystyki NFZ wykazują, że w 2020 roku spadła liczba świadczeń zdrowotnych w poradniach diabetologicznych. Chorzy na cukrzycę należą do grupy zwiększonego ryzyka cięższego przebiegu COVID-19, dłuższej hospitalizacji, rozwoju ciężkich powikłań zakażenia oraz zgonu. Czynnikiem znacząco pogarszającym ryzyko powyższych powikłań jest nieoptymalna kontrola glikemii. Uwidocznione przez okres pandemii wyzwania w ochronie zdrowia wymagają szybkiej implementacji nowych technologii i rozwiązań zwiększających świadomość i odpowiedzialność pacjentów za stan swojego zdrowia.
System ciągłego monitorowania glikemii metodą skanowania (isCGM – ang. intermittently scanned Continuous Glucose Monitoring l/FGM – ang. Flash Glucose Monitoring) traktowany jest jako standard opieki w zakresie samodzielnego monitorowania glikemii. Jego stosowanie umożliwia ocenę zarówno aktualnego stężenia glukozy, jak też retrospektywną ocenę zgromadzonych danych oraz określenie kierunku i tempa zmian stężenia glukozy w ciągu najbliższych minut.
Opublikowana w 2021 roku pierwsza kompleksowa analiza danych RWE (ang. Real World Evidence), obejmująca populację polskich pacjentów z cukrzycą, jednoznacznie potwierdza aktywne świadome kontrolowanie stężenia glukozy przez pacjentów z wykorzystaniem systemu. Średnia liczba dokonywanych pomiarów osiągnęła liczbę 21,4 na dobę co jest wartością wielokrotnie wyższą niż częstość dokonywania pomiarów z wykorzystaniem glukometru. Przekłada się to na lepsze zrozumienie choroby, poznanie przyczyn zmienności wartości glikemii i podejmowanie bardziej zasadnych, codziennych decyzji co w efekcie prowadzi do bardziej skutecznej i bezpiecznej kontroli cukrzycy.
Zalety nowych rozwiązań zostały dostrzeżone i docenione przez zdecydowaną większość publicznych systemów ochrony zdrowia w Europie. System monitorowania glikemii FreeStyle Libre jest refundowany w 19 krajach Unii Europejskiej, w tym w Polsce. Od października 2019 roku czujnik (sensor) FreeStyle Libre jest w Polsce refundowany dla pacjentów od 4. roku życia do ukończenia 18. roku życia z cukrzycą typu 1 z bardzo dobrze monitorowaną glikemią.
Objęcie refundacją systemu ciągłego monitorowania glikemii metodą skanowania grupy pacjentów z cukrzycą typu 1 w wieku 18-26 lat (oraz po 26. roku przy kontynuacji terapii) a także kobiet wymagających insulinoterapii w okresie ciąży i połogu przyniesie korzyści w postaci poprawy większości wskaźników jakości opieki: skuteczności terapii, redukcji powikłań, poprawy jakości życia chorego, współpracy lekarza z pacjentem a także pozwoli na efektywne wprowadzenie rozwiązań telemedycznych do codziennej praktyki diabetologicznej.
Przewidywana liczba pacjentów, którzy skorzystają z rekomendowanego poszerzenia refundacji o trzy nowe grupy wyniesie od ok. 10,6 tys. chorych po pierwszym roku do ok. 15,4 tys. po trzech latach obowiązywania tej decyzji. Wskazane jest, aby do refundacji mogli kwalifikować jedynie lekarze określonych specjalizacji lub miejsca pracy. Kontynuacja zleceń systemów monitorowania glikemii powinna należeć również do kompetencji lekarzy POZ, jako element integracji opieki nad chorym na cukrzycę.
Wydatki NFZ na systemy monitorowania glikemii w 2020 roku stanowiły jedynie 1,8 proc. kwoty refundacji wyrobów medycznych ogółem. Przy założeniu 30-procentowej odpłatności pacjentów korzystających z refundacji systemu FGM, wzrost wydatków NFZ wynikający z poszerzenia refundacji wyniesie od ok. 11 mln zł w pierwszym roku do około 24 mln zł rocznie po trzech latach. Jednocześnie w systemie pojawią się oszczędności, przede wszystkim wynikające ze zmniejszenia liczby powikłań/hospitalizacji związanych z powikłaniami cukrzycy oraz ilości stosowanych pasków do pomiarów glukometrem.
Raport w formie pliku pdf do pobrania:
