W Polsce powstał pierwszy na świecie robot, który diagnozuje i wskazuje metody leczenia padaczki. Robot Ictal jest modułem cybernetycznym budowanym i rozwijanym od 2011 roku. Bazuje na sztucznej inteligencji oraz uczeniu maszynowym. Jego zadaniem jest wspomaganie lekarzy epileptologów w diagnostyce i terapii pacjentów, którzy zmagają się z padaczką.
Obecnie robot składa się z trzech powiązanych ze sobą części: „e-diagnoza” – rozpoznaje typy napadów padaczkowych, „e-terapia” – dobiera terapię farmakologiczną, oraz „IctalRemedy”, który obserwuje zmiany stanu pacjenta objętego opieką w systemie Neuroterminal. Inicjatorem i pomysłodawcą robota Ictal jest dr n. med. Piotr Zwoliński. Za programowanie i wdrażanie systemu odpowiedzialny jest z kolei cybernetyk płk dr inż. Mariusz Chmielewski.
„Zastępowanie medycyny analogowej przez cyfrowe rozwiązania jest nieuniknione. Potwierdzają to zarówno liczne opracowania naukowe, jak i doświadczenia lekarzy i pacjentów: usługi cyfrowe są zazwyczaj szybsze, lepsze, tańsze i łatwiej dostępne. Stały kontakt z pacjentami podczas blisko 30-letniej praktyki lekarskiej utwierdza mnie w przekonaniu, że cybermedycyna to przyszłość. Dlatego postanowiłem zainicjować powstanie technologii, której celem jest poprawa skuteczności leczenia i wspieranie lekarzy w prowadzeniu osób chorujących na padaczkę” – mówi dr n. med. Piotr Zwoliński, partner medyczny w Centrum Terapii Padaczki Neurosphera, w którym robot jest wykorzystywany i rozwijany.
Dr Zwoliński skatalogował i opisał kilkadziesiąt sklasyfikowanych przez Międzynarodową Ligę Przeciwpadaczkową typów padaczkowych, a każdy z nich scharakteryzował zestawem ok. 100 unikalnych cech. Ponadto wprowadził do systemu leki stosowane w terapii padaczki. Aktualnie jest to ponad 30 typów substancji czynnych przepisywanych przez lekarzy w Polsce i za granicą. Uwzględnił także zalecenia światowej sławy autorytetów oraz towarzystw naukowych w zakresie ich zastosowania oraz dawkowania.
Robot Ictal jest mózgiem chmurowej platformy Neuroterminal. Razem tworzą niepowtarzalny oraz innowacyjny na skalę światową system. Kolejnym celem jest budowa cybernetycznej ontologii genetycznej, dzięki której system będzie mógł sugerować także konieczność wykonania badań genetycznych, co według specjalistów przełoży się na jeszcze skuteczniejsze diagnozy.
„Technologia ta dzięki opisaniu każdego pacjenta w formie wektora, czyli ciągu cyfr w określonym układzie, daje możliwość przedstawienia zjawisk medycznych i tych związanych z historią choroby pacjenta w zrozumiały przez maszyny sposób. Odbywa się to podczas spotkania z lekarzem Neurosphery, który przeprowadza z pacjentem specjalny wywiad – tzw. ankietę Zero. Składa się ona z 5 obszarów tematycznych i 96 pytań. W trakcie tego procesu Neuroterminal zdobywa informacje między innymi o przebiegu choroby, stosowanych lekach, aktualnym stanie psychofizycznym czy chorobach współistniejących u pacjenta” – wyjaśnia dr n. med. Piotr Zwoliński.
Dane pacjentów, zamienione na wektory, zostają porównane przez system z opisanymi już przypadkami epilepsji oraz światowymi zaleceniami terapeutycznymi. Lekarz otrzymuje od Neuroterminala propozycję diagnozy konkretnego typu padaczki oraz rekomendację najskuteczniejszej terapii, opartej na analizie danych.
Cybermedycyna stanowi szansę na skuteczniejszą terapię zwłaszcza najtrudniejszych przypadków epilepsji, w których zawodziły znane dotychczas metody leczenia. Moce obliczeniowe komputera pozwalają na analizę miliona różnych cech u milionów chorych jednocześnie. Nawet największy zespół specjalistów nie jest w stanie pracować na tylu przypadkach. Dlatego jest duża szansa na to, że system znajdzie nieodkryte dotąd zależności, proponując na ich podstawie nowe rozwiązania terapeutyczne.
System funkcjonuje od ponad roku, a w jego bazie są już dane ponad 2600 pacjentów. Trwają prace nad jego dalszym rozwojem. Do tej pory robot Ictal był uczony głównie na bazie algorytmów statystycznych i silników regułowych, ale jeszcze w tym roku zacznie korzystać z dwuwarstwowej sieci neuronowej.
