Elektroniczna dokumentacja medyczna, e-recepty, e-skierowania oraz nowoczesne systemy informatyczne stały się codziennością dla większości placówek medycznych. Jak wygląda poziom informatyzacji sektora, pokazuje 9. edycja „Badania stopnia informatyzacji podmiotów wykonujących działalność leczniczą”. Cyfryzacja ochrony zdrowia w Polsce osiągnęła poziom, który jeszcze kilka lat temu wydawał się bardzo ambitnym celem.
Badanie pokazuje, że najbardziej zaawansowaną cyfrowo grupą podmiotów leczniczych pozostają szpitale: 96 proc. korzysta z oprogramowania gabinetowego lub HIS, 92,7 proc. posiada repozytorium EDM, 50 proc. udostępnia pacjentom e-usługi przez stronę internetową, 98,5 proc. ma dostęp do internetu szerokopasmowego, 73,5 proc. ma zapasowe łącze internetowe.
Szpitale uczestniczące w badaniu najczęściej deklarowały, że mają własny zespół IT (43,4 proc.). W ambulatoryjnych świadczeniach zdrowotnych (AOS) również dominuje outsourcing (43,2 proc.). Zespoły ds. cyberbezpieczeństwa najczęściej funkcjonują w szpitalach (40,6 proc.), a najrzadziej w AOS(25,5 proc.).
Większość badanych placówek posiada rozwiązania IT do prowadzenia elektronicznej dokumentacji medycznej – najczęściej ma to miejsce w AOS (62,7 proc.), następnie w szpitalach (60,5 proc.). Zdecydowana większość badanych szpitali prowadzi EDM w zakresie informacji o rozpoznaniu choroby, problemu zdrowotnego lub urazu, wynikach przeprowadzonych badań, przyczynie odmowy przyjęcia do szpitala, udzielonych świadczeniach zdrowotnych oraz ewentualnych zaleceniach – w przypadku odmowy przyjęcia do szpitala (93 proc.). Najwyższy poziom wdrożenia dotyczy Indywidualnego Planu Opieki Medycznej w ambulatoryjnych świadczeniach zdrowotnych (57,3 proc.). Ponad połowa (51,7) proc. badanych przychodni prowadzi EDM w zakresie karty szczepień.
Większość badanych podmiotów/praktyk indeksuje EDM w Systemie e-Zdrowia (P1), przy czym najwyższy odsetek odnotowano w szpitalach (90,6 proc.). Wymianę EDM z innymi podmiotami przez System e-Zdrowie (P1) deklaruje 25,4 proc. badanych szpitali, 15 proc. podmiotów innych niż szpitalne oraz 9,7 proc. badanych AOS. EDM innym podmiotom udostępniają najczęściej szpitale (35,7 proc.).
Jeszcze bardziej imponująco wygląda skala danych zgromadzonych w systemie e-Zdrowie. Do końca 2025 r. zarejestrowano: 211,5 mln indeksów EDM dotyczących konsultacji lekarskich, 115,4 mln wyników badań laboratoryjnych, 37,3 mln kart informacyjnych leczenia szpitalnego, 25,8 mln opisów badań diagnostycznych.
Ponad połowa (54,7 proc.) badanych przychodni AOS nie prowadzi dokumentacji medycznej w formie papierowej. W podmiotach innych niż szpitalne odsetek ten wynosi 33,9 proc., a w szpitalach – tylko 28,5 proc. Najczęściej prowadzonym dokumentem w formie papierowej pozostają zgody (64,9 proc.), w dalszej kolejności: ankiety i wywiady medyczne (45,4 proc.).
Cyfryzacja procesów medycznych widoczna jest również w liczbie wystawianych dokumentów elektronicznych. W 2025 r. w ramach AOS wystawiono ponad 474,8 mln e-recept, a szpitale wygenerowały ponad 27,3 mln takich dokumentów. Łączna liczba e-recept stale rośnie. Rekordowe wartości osiągnęła liczba e-skierowań. W 2025 r. wystawiono ich ponad 61,4 mln w przychodniach i 10,9 mln w szpitalach.
Najwyższy poziom dostępności e-usług poprzez stronę www odnotowano w szpitalach (50 proc.), natomiast najniższy w podmiotach innych niż szpitalne (17,5 proc.), dostęp zapewniało także 18,4 proc. badanych przychodni AOS. Telemonitoring jest wykorzystywany w ograniczonym zakresie – najczęściej w szpitalach (10,7 proc.), zdecydowanie rzadziej w podmiotach innych niż szpitalne (3,9 proc.). Choć wykorzystanie AI jest na razie ograniczone, raport pokazuje duży potencjał rozwoju. Z narzędzi wspieranych przez sztuczną inteligencję w zakresie diagnostyki i leczenia korzysta 7,3 proc. podmiotów. Zaledwie 4,7 proc. respondentów zadeklarowało korzystanie z tych narzędzi w celu obsługi pacjenta, a 5,9 proc. w obszarze zarządzania podmiotem/praktyką.
Wdrożenie narzędzi opartych na sztucznej inteligencji w ciągu najbliższych 12 miesięcy planuje 10,9 proc. badanych przychodni. Najwyższą gotowość deklarują szpitale (40,9 proc.), a najniższą podmioty inne niż szpitalne (15,9 proc.). To sygnał, że kolejny etap cyfrowej transformacji będzie opierał się nie tylko na elektronizacji dokumentów, ale także na inteligentnym wykorzystaniu danych.
Z narzędzi analitycznych korzysta 10,6 proc. badanych przychodni. Najwyższy poziom wykorzystania odnotowano w podmiotach szpitalnych (33 proc.). W najbliższych 12 miesiącach wdrożenie narzędzi analitycznych deklaruje 24,8 proc. badanych szpitali, 15,8 proc. podmiotów innych niż szpitalne oraz 7,9 proc. AOS.
Rosnąca cyfryzacja oznacza również większą odpowiedzialność za bezpieczeństwo danych pacjentów. Najczęściej wskazywaną potrzebą w badanych szpitalach wskazywano potrzeby w zakresie cyberbezpieczeństwa: odporność na cyberataki (87 proc.), świadomość pracowników (78,7 proc.) i ciągłość działania systemów (72,5 proc.). W podmiotach innych niż szpitalne dominowały odporność na cyberataki (68 proc.) oraz edukacja pracowników (64 proc.). W AOS potrzeby te zgłaszano rzadziej, a 26,5 proc. podmiotów deklarowało ich brak.
Ocena 3 dominuje (55-67 proc.) w przypadku oceny dojrzałości cyfrowej, przy czym szpitale często wskazują ocenę 4, a podmioty inne niż szpitalne – oceny 1-2.
Brak wystarczających środków finansowych na inwestycje w zakresie IT stanowi barierę w procesie cyfryzacji w przypadku większości podmiotów leczniczych (63,3 proc.). Pozostałe bariery wskazywano rzadziej: niewystarczające kompetencje cyfrowe pracowników (36,5 proc.), brak wystarczającej wiedzy na temat e-usług oraz opór ze strony personelu medycznego (po 25,7 proc.), problemy/obawy związane z bezpieczeństwem IT/ochroną danych (17,3 proc.) oraz z interoperacyjnością i jej standardami (8,6 proc.).
Aż 66,2 proc. przychodni AOS deklaruje chęć podniesienia kompetencji cyfrowych poprzez szkolenia. Jeszcze większe zainteresowanie widoczne jest w szpitalach (92,9 proc.) oraz w podmiotach innych niż szpitalne (83,6 proc.).
