Funkcjonujące obecnie „szatkowanie” systemu uzależnień na poszczególne grupy substancji, a szczególnie kwestii związanych z uzależnieniami behawioralnymi, jest działaniem na niekorzyść pacjentów. Dlatego dążymy do opracowania kompleksowej reformy lecznictwa uzależnień, która ten system uporządkuje – zapowiada dr Piotr Jabłoński, dyrektor Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom.
„W sprawozdaniach i analizach dotyczących lecznictwa uzależnień, w częściach dotyczących substancji nielegalnych (popularnie nazywanych narkotykami), tj. substancji psychotropowych i środków odurzających, od wielu lat odnotowujemy coraz większy procent osób z diagnozą uzależnienia F.19.2, tj. zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane naprzemiennym przyjmowaniem środków wymienionych w grupach od F10 do F18) i innych środków psychoaktywnych (zespół uzależnienia). Określenie jednostki chorobowej i diagnoza stawiana przez lekarza psychiatrę brzmi często „uzależnienie od wielu substancji”. Jest to sytuacja, w której nie ma narkotyku/substancji wiodącej, lub nie jesteśmy w stanie tej substancji wiodącej określić” – mówi dr Piotr Jabłoński, dyrektor Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom. Z tego powodu „tradycyjne dzielenie uzależnień, szczególnie chemicznych na substancje legalne i nielegalne (wliczając w to nowe substancje psychoaktywne czy leki przyjmowane bez potrzeb psychoterapeutycznych), jest działaniem nieracjonalnym” – wskazuje szef KCPU. I podkreśla, że np. uzależnienia behawioralne nie były wcześniej w Polsce powszechnie rozpoznawane, diagnozowane czy monitorowane. Sytuację zmieniło wprowadzenie Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych.”
How Free Bets Became a Staple of Australian Sports Wagering Culture
Australia has long maintained one of the most active sports betting markets in the world, with per-capita wagering expenditure consistently ranking among the highest of any nation. Within that culture, the free bet — a promotional credit offered by a bookmaker that allows a punter to place a wager without risking their own funds — has evolved from a novelty marketing tactic into an embedded feature of how Australians engage with sports wagering. Understanding how this happened requires looking at the regulatory environment, the competitive dynamics of the domestic bookmaking industry, and the broader shifts in consumer behaviour that accompanied the rise of online and mobile betting platforms. The story is not simply one of marketing innovation; it is a story about how an industry adapted to survive, how regulators struggled to keep pace, and how ordinary bettors came to expect promotional offers as a baseline condition of doing business with any bookmaker.
The Regulatory Landscape That Shaped Promotional Betting in Australia
To understand why free bets became so prominent in Australia, it is necessary to understand the regulatory framework that governs sports wagering. The Interactive Gambling Act of 2001 was the foundational piece of federal legislation that shaped the online betting environment, drawing a distinction between in-play betting, which was largely prohibited for online platforms, and pre-match wagering, which was permitted. This distinction had a profound effect on how bookmakers competed for customers. Unable to differentiate themselves through the breadth of in-play markets that were freely available to European operators, Australian bookmakers turned increasingly to promotional mechanisms — including free bets — as a primary tool of customer acquisition and retention.
State-level licensing also played a significant role. For many years, bookmakers could obtain licences in a single Australian territory and operate nationally, which created a race to establish favourable licensing arrangements. The Northern Territory became the jurisdiction of choice for many corporate bookmakers, including Sportsbet, Ladbrokes Australia, and Bet365’s Australian arm, partly because its licensing conditions were considered more commercially flexible. This consolidation of licensing in a single territory, combined with national reach, intensified competition for the same pool of bettors across the country. When every major operator is targeting the same customer base with similar odds on the same events, promotional offers become the primary battleground. Free bets were the most visible and most easily communicated of those offers.
The 2017 amendments to the Interactive Gambling Act introduced new restrictions, including a prohibition on lines of credit and tighter controls on unsolicited offers to existing customers. These changes were partly a response to growing community concern about problem gambling, but they also reshaped the mechanics of how free bets were deployed. Operators could no longer as freely push bonus offers to customers who had not opted in to receiving them. This shifted the emphasis toward sign-up offers — the so-called welcome bonus — which became the dominant form of free bet promotion in the Australian market. A prospective customer visiting a comparison resource or reading about wagering options on FreeBets, for example, would encounter these sign-up offers as the most prominent differentiating factor between competing bookmakers, because it was the one promotional dimension that remained relatively unconstrained by the 2017 regulatory tightening.
The National Consumer Protection Framework, which came into full effect in 2019 following a series of state and territory agreements, added further layers of complexity. It introduced requirements around pre-commitment tools, activity statements, and restrictions on inducements offered to customers who had self-excluded or who had demonstrated markers of harm. For the free bet ecosystem, this meant that operators needed more sophisticated customer profiling systems to ensure that bonus offers were not being directed at vulnerable individuals. The compliance cost was significant, but it also had the effect of professionalising the promotional side of the industry, moving it away from the scattergun approach of the early 2010s toward more targeted, data-driven offers.
How Bookmakers Deployed Free Bets as a Competitive Weapon
The mechanics of how free bets function in the Australian market reflect specific commercial calculations that have evolved over time. In their earliest form, free bet offers were straightforward: deposit a certain amount, receive a credit of equivalent or lesser value to place on a qualifying bet. If that bet won, the customer received the winnings but not the stake — a structure that significantly reduced the expected value of the offer from the customer’s perspective, but which was sufficient to drive account registrations in a market where many bettors were still forming their bookmaker relationships.
As the market matured and bettors became more sophisticated, operators were compelled to improve the terms of their offers. The rise of matched betting as a practice — whereby bettors systematically exploit the mathematical relationship between free bet offers and lay betting on exchanges — put additional pressure on bookmakers to either improve their promotional terms or introduce restrictions that made matched betting more difficult. Australia’s regulatory environment complicated this dynamic because Betfair, the primary betting exchange operating in the country, faced its own restrictions on certain market types. Nevertheless, a cohort of Australian bettors developed genuine expertise in extracting value from promotional offers, and their activity forced bookmakers to think more carefully about the structure of every free bet campaign.
The AFL and NRL seasons became the primary promotional calendars around which free bet campaigns were structured. The AFL Grand Final and the NRL Grand Final, along with the Melbourne Cup in horse racing, represented the three peaks of the Australian sports betting calendar. Bookmakers would routinely launch their most aggressive sign-up offers in the weeks leading up to these events, knowing that casual bettors who might only engage with wagering a handful of times per year were most likely to open new accounts during these windows. The free bet served as the mechanism to capture this seasonal interest and convert it into an ongoing customer relationship — or at least to extract the maximum value from a short-term engagement.
Sportsbet, which grew to become Australia’s largest online bookmaker by market share, was particularly aggressive in using promotional offers as a brand-building tool. Its marketing campaigns, which leaned heavily into humour and irreverence, were designed to make the free bet feel like a friendly gesture rather than a calculated commercial transaction. TAB, which operates under its various state-based iterations and carries the legacy of the old totalisator monopoly, approached free bets differently — using them more conservatively and often tying them to existing loyalty structures rather than deploying them primarily as acquisition tools. These different strategic approaches reflected different customer bases and different commercial histories, but both operators recognised that the free bet had become a non-negotiable feature of the competitive landscape.
The Psychology and Sociology of Free Bet Culture Among Australian Bettors
The cultural embedding of free bets in Australian sports wagering goes beyond commercial mechanics. There is a sociological dimension to how these offers have been normalised within the broader context of Australian attitudes toward gambling. Australia has a long and complicated relationship with betting, one that is often described in terms of cultural acceptance that exceeds what is found in comparable Western nations. The 2023 Australian Gambling Statistics report, compiled by the Queensland Government Statistician’s Office, indicated that Australians lost approximately 25 billion dollars to gambling in the financial year 2021–22, with sports wagering accounting for a growing share of that figure. Within this environment, the free bet functions not merely as a promotional tool but as a social object — something that is discussed among friends, shared on social media, and incorporated into the informal economy of sports fandom.
The language around free bets has become embedded in sporting conversation in a way that would have been unusual even fifteen years ago. A punter watching a football match with friends might mention that they have a free bet to use and ask for suggestions on how to deploy it. This casual integration of wagering into social sports consumption reflects a broader normalisation that has concerned public health researchers and gambling harm advocates. The Grattan Institute’s 2020 report on gambling advertising noted that the volume and ubiquity of betting promotions, including free bet offers, during sports broadcasts had reached levels that made it difficult for viewers — including children — to disengage from the association between sport and wagering.
This normalisation has been actively cultivated by bookmakers through their advertising strategies. The free bet, in particular, carries a psychological framing that distinguishes it from other forms of promotional spending. Receiving a free bet feels qualitatively different from receiving a discount on a product, even though the underlying economics may be similar. The word „free” activates a distinct cognitive response, and the framing of the offer as a gift — something given by the bookmaker to the customer — obscures the commercial calculation behind it. Behavioural economists have documented this phenomenon extensively in other retail contexts, and the betting industry has applied similar principles with considerable sophistication.
Research conducted by academics at Southern Cross University and the University of Sydney in the mid-2010s found that exposure to free bet promotions was associated with increased betting frequency among existing bettors, not merely with account sign-ups. This finding challenged the narrative that free bets were primarily an acquisition tool and suggested that they also functioned as a re-engagement mechanism for customers who might otherwise reduce their activity. For the industry, this was commercially valuable information. For public health advocates, it raised concerns about the role of promotional offers in sustaining problematic patterns of gambling behaviour.
The Future of Free Bets in a Changing Regulatory Environment
The trajectory of free bet regulation in Australia has been moving toward greater restriction, though the pace and scope of change remain contested. The Murphy Review, formally known as the Review of the Interactive Gambling Act 2001, which was conducted in 2017 and informed the subsequent legislative amendments, signalled a shift in the federal government’s posture toward online wagering. More recently, the Senate Select Committee on Australia’s Gambling Industry, which reported in 2023, made a series of recommendations that included significant restrictions on gambling advertising and promotional offers. Among the proposals was a suggestion that inducements including free bets should be prohibited or substantially curtailed, particularly in relation to advertising during live sports broadcasts.
The industry’s response to these proposals has been predictable: operators have argued that free bets are a legitimate commercial tool that helps consumers access the market and that heavy-handed regulation would drive bettors toward unregulated offshore operators. This argument has some empirical basis — there is evidence from European markets that aggressive advertising restrictions have been accompanied by increased use of unlicensed offshore platforms — but it is also self-serving, and regulators have become increasingly sceptical of it. The question of how to balance consumer protection with market integrity is one that Australian policymakers are actively grappling with, and the resolution of that question will determine the future shape of the free bet landscape.
Technology is also reshaping how free bets are structured and delivered. The shift toward app-based wagering has given bookmakers much more granular data about customer behaviour, which has enabled more personalised promotional offers. A customer who consistently bets on AFL but rarely engages with horse racing might receive a free bet specifically tied to a major racing event, designed to expand their wagering footprint. This kind of targeted personalisation is more efficient from the bookmaker’s perspective and potentially more effective at driving engagement, but it also raises new questions about the ethics of using behavioural data to tailor inducements. The Australian Privacy Act and the consumer data right framework are beginning to intersect with gambling regulation in ways that will require operators to be more transparent about how customer data is used in promotional decision-making.
The emergence of cryptocurrency and blockchain-based wagering platforms adds another layer of complexity. Several operators targeting Australian customers from offshore jurisdictions have begun offering free bets denominated in digital currencies, operating outside the regulatory framework that governs licensed domestic bookmakers. These platforms are technically illegal under the Interactive Gambling Act, but enforcement against offshore operators is notoriously difficult, and their promotional offers — often more generous than those available from licensed operators — represent a competitive pressure that the domestic industry finds difficult to counter through legitimate means. This dynamic may ultimately push regulators toward a more nuanced approach, one that allows licensed operators sufficient promotional flexibility to remain competitive while still imposing meaningful consumer protection obligations.
The history of free bets in Australian sports wagering is ultimately a history of an industry finding ways to compete in a constrained environment, and of consumers developing expectations that have become difficult to unwind. What began as a simple acquisition tactic has become a structural feature of the market, embedded in consumer expectations, competitive dynamics, and the broader culture of sports fandom. The regulatory challenges ahead are real, and the outcomes are uncertain, but one thing that seems clear is that the free bet — in some form — will remain part of the Australian wagering landscape for the foreseeable future, even as the specific mechanisms and restrictions that govern it continue to evolve. The conversation about how to manage that reality responsibly is one that involves bookmakers, regulators, public health advocates, and bettors themselves, and it is a conversation that is far from settled.
„Jako jednostka uprawomocniona przez MZ do zarządzania Funduszem, opracowaliśmy procedury konkursowe i zaczęliśmy realizacje zadań dotyczących podnoszenia jakości programów profilaktycznych, terapeutycznych i szkoleniowych czy edukacyjnych. Przeczuwaliśmy jednak, co później potwierdziły badania, że w populacji osób, u których diagnozowano problemy związane z hazardem, ale nie tylko, funkcjonuje spora grupa osób sięgających po alkohol, stymulanty czy leki, np. antydepresanty. Najczęściej odbywa się to w celu niwelowania lęku, redukcji stresu, podniesienia swojej sprawności podczas uprawniania hazardu czy uczestnictwa w grach, ale również w celu „samoleczenia” – mówi dyrektor Jabłoński.
Jego zdaniem „funkcjonujące obecnie „szatkowanie” tego systemu na poszczególne grupy substancji, nieuwzględnianie związków między mini, a szczególnie kwestii związanych z uzależnieniami behawioralnymi, które są powiązane z uzależnieniami chemicznymi, jest działaniem na niekorzyść pacjentów”. Zwłaszcza że coraz rzadziej trafiają do terapii osoby wyłącznie powiązane z konsumpcją alkoholu bądź narkotyków – „Stąd idea, aby w znacznym stopniu przyjrzeć się lecznictwu uzależnień”. W efekcie minister zdrowia powołał w marcu 2021 roku zespół do spraw opracowania reformy systemu leczenia uzależnień. Ponieważ trwają prace nad nowym kształtem lecznictwa psychiatrycznego, trzeba z nimi – zdaniem Piotra Jabłońskiego – skoordynować także przygotowywaną reformę systemu leczenia uzależnień. Tym bardziej, że osoby, które doświadczają kryzysu psychicznego, bardzo często borykają się także z problemami uzależnieniowymi. W przypadku lecznictwa szpitalnego punktami styku są kwestie związane z detoksykacją, jak również tzw. podwójną diagnozą – „Chodzi o sytuację, w której pacjent jest uzależniony lub używa substancji szkodliwych, a jednocześnie cierpi np. na depresję, czyli oprócz uzależnienia mamy też do czynienia z chorobą psychiczną lub poważnym zaburzeniem psychicznym.
Dyrektor Jabłoński wskazuje, że ministerialny zespół cały czas ma na uwadze, aby priorytetem, osią systemu terapii były potrzeby pacjenta, dlatego – jak zaznaczył – założenia reformy muszą dotyczyć kompleksowo obu tych zagadnień. -„Nie możemy działać w sposób oderwany od tego, co dzieje się w całej psychiatrii”. Jednocześnie, jak wskazał, lecznictwo uzależnień ma swoją własną „tożsamość” – potrzeby, uwarunkowania, właściwości, metody oraz tradycje i bogaty dorobek. „Nie tylko w toku prac Zespołu ds. przygotowania reformy, ale już znacznie wcześniej, w środowisku związanym z terapią uzależnień, artykułowana była potrzeba znalezienia mechanizmu gwarantującego środowisku terapii uzależnień partycypację w procesach legislacyjno-organizacyjnych rzutujących na funkcjonowanie i kondycję profesjonalistów i podmiotów leczniczych w tym obszarze” – dodaje.
„Od lat pracowaliśmy nad reformą kształcenia specjalistów psychoterapii leczenia uzależnień. Była to dziedzina, która funkcjonowała w dwóch różnych obszarach (Państwowej Agencji i Krajowego Biura), teoretycznie ze sobą powiązanych, w praktyce – budowanych na innych tradycjach i doświadczeniach” – przypomina doktor Jabłoński. I dodaje – „Kiedy decyzją resortu zdrowia te systemy zostały połączone, ówczesne Krajowe Biuro otrzymało od Ministerstwa Zdrowia zadanie opracowania i wdrożenia kompleksowego systemu kształcenia psychoterapeutów w dziedzinie leczenia uzależnień. Stało się jasne, że musimy w tych nowych zasadach kształcenia uwzględnić wszystkie elementy, czyli alkohol, narkotyki, nowe substancje uzależniające, uzależnienia behawioralne, jak też kwestię uzależnienia od substytucji nikotynowej, która choć nie jest zapisana w naszym +mandacie+, stanowi jednak ważny element lecznictwa uzależnień”.
„Wyodrębnianie się” jest coraz bardziej widoczne. „Ministerstwo Zdrowia przychyliło się do naszego postulatu, aby specjalizacja psychoterapia uzależnień została wpisana do katalogu specjalizacji mających zastosowanie w ochronie zdrowia. Dzięki wsparciu ze strony ówczesnej sekretarz stanu w MZ, pani Józefy Szczurek-Żelazko, psychoterapeuta uzależnień stał się w końcu z definicji zawodem medycznym” – podkreśla dyrektor. Kolejnym niezwykle ważnym krokiem jest powołanie konsultanta krajowego w dziedzinie psychoterapii uzależnień. Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom zaopiniowało otrzymane kandydatury. Proces wyboru konsultanta w Ministerstwie Zdrowia jest w toku. „Cieszymy się, że środowisko terapii uzależnień będzie miało w końcu swojego reprezentanta” – mówi Piotr Jabłoński.
„Dlaczego wyodrębnianie lecznictwa uzależnień jest tak ważne? Uważam, że rozbicie nas te poszczególnie części, czyli alkohol, narkotyki, uzależnienia behawioralne, co więcej brak spójnego myślenia o systemie, przede wszystkim o pacjentach, brak przedstawiciela, to wszystko powodowało, że lecznictwo uzależnień często stawało się pomijane, zapominane. Niestety, w momentach, w których wprowadzano różne przepisy, nie konsultowano ich ze środowiskiem, lub konsultowano bardzo pobieżnie. Chcę podkreślić, że terapia uzależnień jest bezdyskusyjnie częścią systemu opieki psychiatrycznej, ale ma swoją specyfikę. Swoje, uzasadnione potrzebami pacjentów i metodami terapeutycznych, uwarunkowania” – tłumaczy doktor Jabłoński.
Jego zdaniem, potrzebna jest osobna ustawa, kompleksowo opisująca lecznictwo uzależnień, np. kwestie, kto jest uprawniony do leczenia czy w jakich formach leczniczych można prowadzić terapię – „pragniemy dążyć do stworzenia aktu prawnego, który całą dziedzinę definiowania, regulacji personalnych i organizacyjnych dot. leczenia uzależnień, uporządkuje”. Podobnemu celowi służą już podejmowane działania dotyczące wyceny świadczeń – „Obecnie jesteśmy w trakcie zaawansowanych prac nad nowelizacją rozporządzenia dotyczącego świadczeń gwarantowanych. Proponujemy, aby „punkty styku”, czyli detoksykacja i podwójna diagnoza, została uzgodniona z opracowywaną przez dedykowane do tego Zespoły (z partycypacją KCPU), kompleksową reformą lecznictwa szpitalnego i z reformą lecznictwa psychiatrycznego”.
W kwestii psychoterapii uzależnień Krajowe Centrum chce zaproponować dwie poważne zmiany. Pierwsza – aby „konglomerat różnego rodzaju placówek zastąpić dwoma typami: ośrodkami/oddziałami dla dorosłych i podobnie placówkami dla dzieci i młodzieży”. Centrum proponuje, aby w każdej z tych grup, funkcjonowały placówki krótko/średnio i długoterminowe. Chce też ugruntować (co już znajduje się w świadczeniach gwarantowanych), możliwość kontynuowania lub podtrzymywania terapii przez pacjenta w hostelach. Drugą zmianą, ma być modyfikacja warunków realizacji świadczenia gwarantowanego. „W obecnie funkcjonujących zapisach mamy tylko informacje o kwalifikacji i ilości personelu. Nie ma natomiast nic na temat tego, co pacjent powinien w terapii „uzyskać”. Jakimi metodami powinien być leczony, tak aby obejmowało to kwestie zindywidualizowanego programu terapii w formie postępowania obejmującego m.in. psychoterapię indywidualną i grupową, farmakoterapię czy psychoedukację, nie zapominając o współpracy z rodziną i bliskimi pacjenta” – mówi dr Jabłoński.
„Konsekwentnie proponujemy, aby we wskazaniach do realizacji świadczenia gwarantowanego, zgodnie z Międzynarodową Statystyczną Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD), wprowadzić zapisy obejmujące rozpoznania związane z uzależnieniami behawioralnymi/czynnościowymi)” – wskazuje Piotr Jabłoński. Podobne prace są prowadzone w obszarze lecznictwa ambulatoryjnego. Dotyczą m.in. o możliwości prowadzenia konsultacji zdalnych – „To oczywiście nigdy nie zastąpi bezpośredniego kontaktu z terapeutą, ale bywa konieczne, np. w przypadku sytuacji kryzysowej czy potrzeby podtrzymania pewnych już uzyskanych efektów terapeutycznych. Istotna jest zarówno praca motywacyjna, jak też szybki kontakt osób w kryzysie ze specjalistą w czasie oczekiwania na wizytę bezpośrednią”.
Po wpisaniu psychoterapii uzależnień do listy specjalizacji mających zastosowanie w ochronie zdrowia i powołaniu konsultanta krajowego „kolejnym krokiem będzie powołanie konsultantów wojewódzkich, co łączone jest z kwestią przyjrzenia się roli Wojewódzkich Ośrodków Terapii Uzależnień. Chcielibyśmy, aby ich zadania zostały wystandaryzowane, służyły całemu środowisku leczenia uzależnień i poprzez różne formy współpracy pełniły rolę intelektualnego zaplecza dla konsultanta krajowego i konsultantów wojewódzkich” – zapowiada doktor Jabłoński.
„Mamy nadzieję – pomimo tego, że termin zakończenia prac Zespołu, przewidziany przez Ministra Zdrowia, upływa z końcem czerwca 2023 roku – że do końca września tego roku przedstawimy Ministrowi Zdrowia pierwsze, ale już kompletne założenia wszystkich proponowanych rozwiązań” – podsumowuje dr Piotr Jabłoński.
