Do Ministerstwa Zdrowia wpłynęło 530 uwag do projektu ustawy dotyczącego m.in. maksymalnego wynagrodzenia medyków i maksymalnego czasu pracy w ochronie zdrowia. Zgłosiły je 92 instytucje.
Projekt nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw zawiera część propozycji zmian ogłoszonych przez minister zdrowia Jolantę Sobierańską-Grendę 8 lipca, które miały być odpowiedzią na nieprawidłowości w ochronie zdrowia. Regulacja dotyczy m.in. wprowadzenia maksymalnej stawki godzinowej – 240 zł brutto – i miesięcznej dla medyków – 76,8 tys. zł brutto, proponuje też ograniczenie czasu pracy w ochronie zdrowia do wymiaru równoważnika dwóch etatów. Wprowadza także obowiązek zatrudnienia medyków na przynajmniej pół etatu. Konsultacje publiczne projektu trwały 21 dni. Podczas obrad Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia strony pracodawców i pracowników wnioskowały o przedłużenie ich do 30 dni – ze względu na obszerność dokumentu, ale resort podtrzymał 21-dniowy termin.
Uwagi do projektu wysłało m.in. Porozumienie Rezydentów. Jego przewodniczący Sebastian Goncerz nie kwestionuje potrzeby zmian w ochronie zdrowia, ale uważa, że zaproponowany przez resort zdrowia projekt regulacji to „strzelanie z armaty do wróbli”, bo będzie miał wpływ nie tylko na obszary patologiczne, ale też na wiele innych. Jako przykład podał konsekwencje, jakie może spowodować wprowadzenie obowiązku pracy lekarzy na przynajmniej pół etatu – „Nikt nie przeanalizował, w jakich obszarach ochrony zdrowia lekarze pracują poniżej wymaganych 80 godzin miesięcznie. A są to na przykład konsultacje. Szpital psychiatryczny, w którym pracuję, potrzebuje konsultacji internistów. Przyjeżdżają na kilka godzin dwa razy w tygodniu. Po wprowadzeniu tego ograniczenia będzie to niemożliwe. Co wówczas z pacjentami, którzy będą wymagali konsultacji? Będziemy musieli wozić ich karetkami na izbę przyjęć do szpitala ogólnego. Ale nie wszyscy pacjenci psychiatryczni są w stanie, który na to pozwala”. Jego zdaniem podstawową wadą tego projektu jest jego krótkowzroczność – „To inicjatywa doraźna, podyktowana bieżącymi potrzebami wizerunkowymi”.
Sebastian Goncerz mówi, że Porozumienie Rezydentów w pełni zgadza się z koniecznością likwidacji kominów płacowych. Wskazuje jednak, że istotnym źródłem problemów są nieprawidłowe wyceny świadczeń. Chodzi zarówno o wyceny zaniżone, jak i zawyżone – „Przykładowo, podstawowa działalność szpitali powiatowych, czyli oddziały interny, pediatrii, przynoszą tak mały dochód, że lecznice szukały wysoko wycenionych procedur, żeby poprawić budżet. Likwidacja skutku bez uporządkowania źródła doprowadzi do kolejnych problemów. Choćby do tego, że długi szpitali będą rosły, lecznice będą musiały się konsolidować lub zamykać. Zamykane szpitale natomiast kupią prywatne podmioty, podobnie jak to ma miejsce z placówkami podstawowej opieki zdrowotnej”. Z kolei odgórne ograniczenie stawki godzinowej, jego zdaniem, powoduje nie tylko zmniejszanie wysokich wynagrodzeń, ale też podniesienie niższych. Zmniejsza to rozpiętość dostępnych stawek i w konsekwencji może spowodować odpływanie lekarzy z trudniejszych specjalności. Goncerz przewiduje, że kłopoty z obsadą będą w związku z tym dotyczyć m.in. szpitalnych oddziałów ratunkowych czy nocnej i świątecznej opieki – „Już teraz lekarze nie chcą tam pracować. Doprowadzi to też do przymusowego kierowania lekarzy rezydentów w te trudniejsze obszary bez stosownego nadzoru, by łatali dziury kadrowe”.
Uwagi do projektu wysłał także Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych. Paweł Pikul z zarządu organizacji, a także dyrektor Zespołu Opieki Zdrowotnej w Strzyżowie, powiedział PAP, że cel, jakim jest uporządkowanie systemu przez Ministerstwo Zdrowia jest właściwy. Zaznaczył jednak, że proponowane mechanizmy wymagają istotnych korekt, a wdrażanie zmian powinno być etapowe – „Z perspektywy szpitali powiatowych największym wyzwaniem jest wprowadzanie ograniczeń bez wcześniejszej, rzetelnej oceny dostępności kadr medycznych. Problem ten widzimy każdego dnia. Planowane limity łącznego czasu pracy mogą stwarzać ryzyko ograniczenia działalności części poradni oraz oddziałów, zwłaszcza tam, gdzie już dziś trudno zapewnić obsadę dyżurów i dostępność specjalistów. W konsekwencji może to negatywnie wpłynąć na dostęp pacjentów do świadczeń i wydłużyć kolejki”.
Paweł Pikul uważa, że ryzykowne byłoby stosowanie identycznych rozwiązań w całym kraju, bez uwzględnienia regionalnych różnic w dostępności kadr medycznych – „Ograniczenia dotyczące łącznego czasu pracy powinny uwzględniać realną sytuację poszczególnych województw i powiatów, w tym dostępność lekarzy w konkretnych specjalizacjach. Nie wszędzie punkt wyjścia jest taki sam”. Jak dodał, najważniejszym wyzwaniem nie będzie samo ustanowienie limitów, lecz zapewnienie, aby po ich wprowadzeniu system nadal działał sprawnie, a pacjenci nie mieli ograniczonego dostępu do leczenia. W jego ocenie konieczne są odpowiednie okresy przejściowe, które pozwolą szpitalom bezpiecznie dostosować organizację pracy. Wskazał również, że projektowane rozwiązania powinny być poprzedzone pogłębioną oceną skutków regulacji. Powinna ona obejmować konsekwencje dla Narodowego Funduszu Zdrowia, świadczeniodawców oraz przede wszystkim pacjentów – „Koncepcja zmian systemowych powinna zostać przedstawiona całościowo. Tymczasem jako zarządzający szpitalami często mierzymy się z kolejnymi zmianami zasad finansowania i rozliczania świadczeń, wprowadzanymi w krótkich terminach. Utrudnia to odpowiedzialne planowanie działalności placówek. Jeżeli nie znamy pełnego kierunku zmian ani ich potencjalnych skutków, znacznie trudniej jest organizować pracę szpitala i zapewniać pacjentom ciągłość świadczeń”.
Wiele uwag do projektu zgłosił też Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych. Wiceprzewodnicząca organizacji Dorota Ronek powiedziała PAP, że propozycje zawarte w projekcie resort zdrowia prezentował na Trójstronnym Zespole ds. Ochrony Zdrowia rok temu – „Najpierw zmarnowaliśmy rok, a potem wszystko jest robione na kolanie”. Zaznaczyła, że ma na myśli krótkie konsultacje społeczne. Ich wydłużenie do 30 dni było przegłosowane na Trójstronnym Zespole – „Mimo to dwudziestego dnia ministerstwo wysłało nam pismo, że konsultacje kończą się dnia kolejnego”. Związek m.in. negatywnie zaopiniował wymóg, zgodnie z którym z końcem roku mają wygasnąć umowy, by od 1 stycznia obowiązywały nowe, zawierające m.in określenie stawki godzinowej i zakres zadań – „Nie jest możliwe np. wpisanie stawki godzinowej, bo w pielęgniarstwie wynagrodzenie zasadnicze w jednym miesiącu jest należne za 160 godzin, w innym za 178. A stawka całkowita pozostaje bez zmian, czyli godzinowa w każdym miesiącu jest inna”.
Wątpliwości związku pielęgniarek budzą też limity wynagrodzeń. „Tak jak stawka maksymalna 240 zł brutto na godzinę jest dla pielęgniarki nieosiągalna, tak ustalenie maksymalnej płacy miesięcznej na poziomie 38 tys. zł brutto w incydentalnych sytuacjach może uderzyć w pielęgniarki. Chodzi np. o zbieg nagrody jubileuszowej i odprawy emertytalnej. Czy wówczas ktoś ma nie dostać odprawy, czy nagrody?” – pytała retorycznie” – mówi Dorota Ronek. Obowiązek składania przez pracowników oświadczeń z informacją, w jakim wymiarze godzin pracują gdzie indziej będzie dla szpitali dużym, dodatkowym obciążeniem. Szczególnie gdy zatrudniają kilka tysięcy osób. Wiceprzewodnicząca nie odniosła się do całościowego kierunku zmian proponowanych w projekcie. „Trudno go określić. Ale sposób procedowania oceniam negatywnie” – podsumowała Ronek.
Uwagi zgłosiło też Porozumienie Przedsiębiorców Ochrony Zdrowia. Prezes organizacji Bożena Janicka uważa, że regulacje zawarte w projekcie zagrażają funkcjonowaniu małych prywatnych poradni podstawowej opieki zdrowotnej i poradni specjalistycznych, wprowadzą chaos organizacyjny i prawny oraz uderzą w relacje między przedsiębiorcą a personelem medycznym. Projekt nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, poza limitami wynagrodzeń i czasu pracy, przewiduje też m.in. karanie grzywną kierowników podmiotów leczniczych, którzy nie będą przestrzegali obostrzeń dotyczących zasad zatrudniania oraz wynagradzania personelu medycznego. Zakłada również ujednolicenie zawartości umów zarówno o pracę, jak i kontraktowych, w których mają się znaleźć m.in. informacje o rodzaju wykonywanych zadań, stawce godzinowej i liczbie godzin pracy. Wprowadza też zakaz ustalania wynagrodzenia jako procentu od realizowanej procedury medycznej.
