W parlamencie trwają właśnie prace nad projektem nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, czyli tzw. lex szarlatan, a jednocześnie kolejne organizacje protestują przeciwko tej regulacji.
Projekt lex szarlatan już na etapie konsultacji społecznych wzbudzał emocje, głównie wśród stowarzyszeń zrzeszających zielarzy, akupunkturzystów, homeopatów i salonów kosmetycznych. Uwagi do projektu zgłosiło wiele instytucji i organizacji, łącznie wpłynęło niemal 5 tys. uwag. I wciąż ich nie ubywa. Największe kontrowersje budzi zapis o praktykach „niezgodnych z wiedzą medyczną” oraz o działalności pseudomedycznej.
„Co to właściwie znaczy i kto to będzie oceniał?” – pyta Katarzyna Stopińska, adwokatka specjalizująca się w prawie gospodarczym – „Definicje są tak nieostre, że daje duże pole do interpretacji”. Jej zdaniem takie zapisy dają nadmierne kompetencje administracyjne Rzecznikowi Praw Pacjenta, który będzie mógł podejmować decyzje właściwie jednoosobowo. „Co z eksperymentami? Przecież na tym polega postęp. Doktora Barry’ego J. Marshalla też najpierw wyśmiewano za głoszenie, że choroba wrzodowa jest wywoływana przez bakterię Helicobacter pylori. Można więc go nazwać szarlatanem. Ten „szarlatan” za to odkrycie dostał w 2005 roku nagrodę Nobla” – dodaje adwokat Tomasz Krawczyk.
W podobnym duchu wypowiadali się posłowie podczas posiedzenia Komisji Zdrowia. Katarzyna Sójka (PiS) pytała, czy państwo może tworzyć prawo, które może ograniczać działalność gospodarczą różnych podmiotów. Skierowała do MZ pytania, czy można wskazać zamknięty katalog zachowań, które można uznać za pseudomedyczne, oraz kto będzie rozstrzygał, czy dana metoda jest zgodna z aktualną wiedzą medyczną. W trakcie dyskusji poseł Bolesław Piecha (PiS) podkreślił, że wiele terapii, na które organizowane są zbiórki, ma charakter eksperymentalny (pełen tekst znajdziesz: https://www.mzdrowie.pl/prawo/ustawa-lex-szarlatan-zajmie-sie-specjalna-podkomisja-poselska/).
O drastycznym zwiększeniu regulacji rynku medycznego mówi także konfederacja Lewiatan. „Ustawa w praktyce tworzy dla sektora ochrony zdrowia nowego, potężnego regulatora – swoisty „quasi-UOKiK” – podkreśla w swoim stanowisku. „Gdyby nowe instrumenty nadzorcze i sankcje były ograniczone wyłącznie do działalności pseudomedycznej, projekt spotkałby się z poparciem. Niestety, problemem jest konstrukcja legislacyjna – kwestie praktyk pseudomedycznych nie zostały w nim precyzyjnie wyodrębnione. W efekcie drastyczne kary i nowe, szerokie uprawnienia kontrolne mogą zostać zastosowane przeciwko legalnie działającym szpitalom i przychodniom, które z pseudomedycyną nie mają nic wspólnego. Jeśli celem rządu jest walka z oszustami, regulacja powinna uderzać wyłącznie w podmioty oferujące świadczenia bez naukowego potwierdzenia skuteczności lub działające poza oficjalnym systemem ochrony zdrowia” – uważa Kacper Olejniczak, dyrektor departamentu ochrony zdrowia i sektora life sciences Konfederacji Lewiatan. I dodaje – „Wprowadzenie ustawy w tym kształcie wywoła zamęt regulacyjny, lawinę sporów prawnych, koszty organizacyjne dla placówek oraz niepewność po stronie samych pacjentów”.
„Boimy się efekty mrożącego. Ta regulacja uderzy w suplementy, zioła, homeopatię. Może spowodować, że wiele zawodów zniknie np. Naturoterapeuta, mimo, że państwo dofinansowuje takie studia” – podkreśla Anna Bałazy, prezes Polskiej Izby Zielarsko-Medycznej. „Zostaniemy sprowadzeni do podziemia” – mówi wprost Anna Ścisk, fitoterapeuta i naturoterapeuta – „To ograniczanie pacjentom możliwości korzystania z pomocy. To, że natoroterapia tak się rozwinęła i cieszy się powodzeniem to przecież efekt niewydolności systemu zdrowia”. To właśnie PIZM protestuje najgłośniej – zbiera w internecie podpisy pod petycją o nieprzyjmowanie ustawy w takim kształcie. Dotąd zebrano 6,5 tys. Podpisów, które trafiły m.in. do kancelarii Prezydenta. „Jeśli w Parlamencie nie uda się zmienić tych złych zapisów to będziemy apelować do Prezydenta o niepodpisywanie tej ustawy” – nie ukrywa Bałazy.
