Profesor Alina Kułakowska, prezes Polskiego Towarzystwa Neurologicznego oraz prof. Agata Szulc, prezes elekt Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego podkreślają, że oba środowiska medyczne są gotowe do budowania koalicji z pacjentami i ekspertami systemowymi w celu opracowania strategii dla zdrowia mózgu i uczynienia jej priorytetem polskiej polityki zdrowotnej.
Przedstawiciele towarzystw naukowych neurologii i psychiatrii wzięli udział we wspólnej konferencji prasowej pt. „Zdrowie mózgu niezbędnym priorytetem polskiej polityki zdrowotnej”. Doktor Małgorzata Gałązka-Sobotka z Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego przedstawiła wyniki badania “Postrzeganie oraz wiedza Polaków na temat zdrowia i chorób mózgu”. Świadczą one o powszechności chorób mózgu, jako że 48 proc. Polaków zadeklarowało, że osobiście zna osobę zmagającą się z chorobą mózgu, a 26 proc. ma takiego chorego w najbliższej rodzinie. Badanie pokazuje, że wiedza Polaków na temat zdrowia i chorób mózgu nie jest zbyt dobra, a co gorsze – w ostatnich latach nie poprawiła się.
Z badania wynika, że Polacy w przypadku zachorowania na chorobę mózgu najbardziej obawiają się utraty samodzielności lub niezależności (73 proc.). Ponad połowa ma obawy związane z brakiem dostępu do odpowiedniej opieki (57 proc.) oraz pogorszeniem się sytuacji finansowej w związku z kosztami leczenia (51 proc.). Według ekspertów takie wyniki nie powinny dziwić, ponieważ 75 proc. Polaków średnio lub słabo ocenia zarówno dostęp do publicznej specjalistycznej opieki neurologicznej jak i psychiatrycznej/psychologicznej. Większość respondentów negatywnie oceniła dostęp do specjalistów oraz czas oczekiwania na wizytę. 47 proc. Polaków uważa, że choroby mózgu są stygmatyzujące – najczęściej ze względu na: brak zrozumienia społecznego dla nietypowych zachowań osób chorych (67 proc.) oraz ich niesamodzielność (63 proc.).
Pełne wyniki badania są dostępne na stronach Fundacji Mental Power – https://dlazdrowiamozgu.pl/wp-content/uploads/2024/12/16.12.2024-ARC_dla_MentalPower-Fundacja-dla-Zdrowia-Mozgu_raport_FINAL.pdf
Uczestnicy spotkania zgodzili się, że wiedza społeczna na temat mózgu zdecydowanie wymaga poprawy, gdyż Polacy sami określają swój poziom wiedzy jako słaby lub bardzo słaby w przeciwieństwie do wiedzy na temat np. otyłości czy chorób nowotworowych. Eksperci podkreślili, że mózg człowieka rozwija się od poczęcia, ale już w wieku około 30 lat procesy związane ze starzeniem – jak choćby kurczenie się obszarów odpowiedzialnych za pamięć, percepcję, uczenie się i uważność – zaczynają przybierać na sile. Mechanizmy starzenia się mózgu mają swój początek już w dzieciństwie, stąd tak istotna jest wczesna edukacja i profilaktyka pierwotna. Sytuacja wymaga pilnych działań, aby temat zdrowia mózgu był zauważony na szczeblu polityki zdrowotnej, a nawet szerzej – ponieważ odpowiednia profilaktyka ma szansę opóźnić nadciągające „tsunami” chorób neurodegeneracyjnych, nerwic lękowych czy uzależnień od popularnych technologii i mediów cyfrowych, na co szczególną uwagę zwróciła prof. Agata Szulc z Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego.
Zdaniem Izabelli Dessoulavy-Gładysz, prezeski Fundacji Mental Power, która jest członkiem Europejskiej Rady ds. Mózgu, współdziałanie neurologów i psychiatrów jest zgodne z kierunkiem polityki zdrowotnej wyznaczonym przez Komisję Europejską oraz WHO, która w dokumencie „Intersectoral Global Action Plan on epilepsy and other neurological disorders (IGAP)” wzywa kraje do opracowania i wdrożenia do 2031 r. kompleksowego planu promocji zdrowia mózgu i zapobiegania zaburzeniom neurologicznym i psychicznym w całym okresie życia. Jak podkreśliła Izabella Dessoulavy-Gładysz, 90 proc. Polaków uważa, że profilaktyka mózgu powinna być równie ważna jak leczenie, a temat zdrowia mózgu wymaga większej uwagi i edukacji, aby zmniejszyć stygmatyzację chorób neurologicznych i psychicznych (88 proc). Polacy są także przekonani, że osoby cierpiące na choroby mózgu mogą prowadzić normalne życie, jeśli otrzymają właściwe leczenie i wsparcie (87 proc.).
