Od stycznia 2027 roku pompy insulinowe mają być refundowane również dla części osób powyżej 26. roku życia. Projekt rozporządzenia w tej sprawie trafił do konsultacji społecznych.
O refundowanie pomp insulinowych również dla osób w wieku powyżej 26 lat od dawna zabiegali diabetolodzy, pacjenci i eksperci. „Możliwość korzystania z osobistych pomp insulinowych oznacza dla chorych zupełnie inną jakość życia, powrót do prawie normalności, a przede wszystkim prewencję ostrych i przewlekłych powikłań i długość życia taką jak u osób bez cukrzycy. To wielkie wydarzenie dla naszych pacjentów” – mówi prof. Małgorzata Myśliwiec, kierownik Katedry i Kliniki Pediatrii, Diabetologii i Endokrynologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.
„Jak czytamy w rozporządzeniu, pompy będą dostępne dla wszystkich chorych na cukrzycę typu 1 i 3. Każda z tych osób, jeżeli będzie chciała, będzie mogła się leczyć osobistą pompą insulinową, oczywiście pewne kryteria wykluczenia zawsze są. Poza tym trzeba będzie przeszkoli chorych w zakresie obsługi sprzętu” – dodaje prof. Myśliwiec. Podkreśla przy tym, że rozporządzenie w sprawie pomp to wspólny sukces organizacji pacjenckich i Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.
Wskazania do zastosowania pomp insulinowych obejmują między innymi nieskuteczność intensywnej insulinoterapii z użyciem wielokrotnych dziennych wstrzyknięć (MDI), częste lub nieuświadomione epizody hipoglikemii oraz preferencje pacjenta. Analiza Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji z 27 czerwca 2025 r. wskazywała, że zastosowanie pompy insulinowej w przypadku cukrzycy typu 1 przynosi istotne statystycznie korzyści w zakresie: obniżenia HbA1c, zmniejszenia dobowej dawki insuliny, poprawy czasu w zakresie docelowym, zmniejszenia zmienności glikemii, zwiększenia satysfakcji z terapii i redukcji stresu.
Projekt rozporządzenia zakłada, że do refundacji chory będzie musiał spełnić jeden z następujących warunków:
- kontynuacja terapii z wykorzystaniem osobistej pompy insulinowej,
- powtarzające się ciężkie hipoglikemie,
- powtarzające się hiperglikemie o brzasku,
- niestabilność glikemii,
- obecność przewlekłych powikłań cukrzycy.
Zmiana może objąć kilka tysięcy dorosłych chorych. W ocenie skutków regulacji projektu MZ ocenia, że w pierwszym roku obowiązywania nowych przepisów z rozszerzonej refundacji będzie mogło skorzystać około 3232 pacjentów. W kolejnych latach liczba ta ma stopniowo rosnąć, osiągając poziom blisko 4 tys. osób. Resort zdrowia szacuje, że rozszerzenie świadczenia będzie kosztowało Narodowy Fundusz Zdrowia ok. 43,4 mln zł w pierwszym roku obowiązywania nowych przepisów. W kolejnych latach wydatki mają wzrosnąć do ok. 48,4 mln zł, 53,2 mln zł i 60,2 mln zł. Eksperci oceniają, że koszt zastosowania pompy insulinowej u jednostkowego chorego na cukrzycę zwraca się już po roku.
Pompy insulinowe są obecnie refundowane dla dzieci, młodzieży i młodych dorosłych do ukończenia 26. roku życia. Ta cezura nie wynika jednak z przesłanek medycznych, a z kalkulacji ekonomicznych i ograniczonych środków, jakie NFZ jest gotowy przeznaczyć na refundację wyrobów medycznych specjalnego przeznaczenia dla osób z cukrzycą. Polska jako jeden z pierwszych krajów w 2013 roku wprowadził refundację pomp insulinowych dla dzieci i młodych dorosłych. „Dostęp do nowoczesnych technologii wykorzystaliśmy bardzo dobrze. Polskie dzieci, które korzystają z hybrydowych pomp insulinowych, na tle 56 krajów świata od 5 lat osiągają najlepsze wyrównanie metaboliczne mierzone parametrem TIR (time in range), który jest generowany przez pompę insulinową i wysyłany do wspólnej międzynarodowej chmury. Niestety osoby z cukrzycą, które kończą 26. rok życia, tracą refundację i ponad 70 proc. z nich przechodzi na podaż insuliny penem, co znacznie pogarsza stopień wyrównania metabolicznego choroby” – podkreśla prof. Myśliwiec.
Osoby z cukrzycą stosujące zintegrowane systemy insulinowe uzyskują najlepszy efekt kliniczny. Potwierdza to prawie 24 tys. badań klinicznych. Dzięki ich zastosowaniu zwiększa się czas, w jakim pacjent przebywa w normoglikemii. Niemal wszyscy chorzy stosujący hybrydowe pompy insulinowe mają TIR powyżej 70 proc. „Wyrównanie cukrzycy bez stosowania pomp insulinowych zintegrowanych z systemem ciągłego pomiaru glikemii jest bardzo trudne, ponieważ istnieje ponad 40 różnych czynników, które wpływają na poziom glukozy. Nawet bardzo zdyscyplinowana osoba z cukrzycą bez tego nie ma szans na osiągnięcie wskaźnika TIR powyżej 70 proc.” – prof. Myśliwiec.
