Na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP) w Polsce choruje 2 mln osób. „W rejestrach NFZ mamy 1,3 mln chorych, co oznacza, że co najmniej 700 tys. osób pozostaje niezdiagnozowanych. Prawie 8 proc. chorych ma zaawansowany stan choroby. Z powodu zaostrzenia POChP co roku dochodzi do 56 tys. hospitalizacji. To trzecia główna przyczyna zgonów na świecie” – wylicza dr n. med. Małgorzata Czajkowska-Malinowska, konsultant krajowa w dziedzinie chorób płuc.
Jak dodaje dr Czajkowska-Malinowska, przewlekła obturacyjna choroba płuc jest rozpoznawalna późno, nie tylko w Polsce. Co trzecia osoba chora na POChP dowiaduje się o swojej chorobie dopiero w momencie hospitalizacji spowodowanej gwałtownym zaostrzeniem choroby – „To dlatego, że jej objawy: kaszel czy duszność – są niespecyficzne i występują w wielu innych chorobach. Dodatkowo w świadomości społecznej wiedza na temat POChP jest bardzo niska. Tylko 25 proc. społeczeństwa wie, że taka choroba istnieje, a tylko 8 proc. pacjentów z ustalonym rozpoznaniem idzie do lekarza, żeby się leczyć”.
Niska świadomość społeczna ma bezpośrednie przełożenie na zjawisko określane mianem „niewidzialnej epidemii”. „Brak wiedzy o objawach powoduje, że choroba rozwija się latami w ukryciu, a mogłaby być wykrywana w grupach ryzyka, zanim pojawią się wyraźne symptomy. Nieleczona powoduje nieodwracalne zniszczenie płuc. POChP drastycznie zwiększa ryzyko groźnych powikłań takich jak zawały serca czy udary mózgu. Pacjenci, ich rodziny i całe społeczeństwo ponoszą milionowe koszty pośrednie i bezpośrednie płacone za niską świadomość o POChP. Wszyscy płacimy za grzech niewiedzy o tej podstępnej, zabójczej chorobie” – mówi dr Czajkowska-Malinowska. Według szacunków International Respiratory Coalition POChP kosztuje blisko 16 mld zł rocznie.
Tymczasem w leczeniu POChP wiele się zmieniło. „Przeszliśmy bardzo długą drogę w terapii POChP od leków krótkodziałających i długodziałających – ale to leczenie jedynie objawowe, aż do terapii trójlekowych, które pozwoliło na redukcję zaostrzeń. Jednak nadal pozostawała taka grupa pacjentów, dla których leczenie zgodnie ze standardem nie daje efektów i wciąż dochodzi do zaostrzeń, a to stan bezpośredniego zagrożenia życia” – tłumaczy konsultant krajowa. Ta grupa ma tzw. fenotyp zapalny (zapalenie typu 2), powodujący szybszy przebieg i częstsze zaostrzenia choroby. Przełomem dla tych pacjentów mogą stać się leki biologiczne. W Europie są już zarejestrowane dwa: dupilumab i mepolizumab. Obydwa znalazły się w najnowszych zaleceniach GOLD (Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease).
„Leczenie biologiczne to dla nich szansa na normalne życie. Widzimy spektakularne efekty tego leczenia, podobnie zresztą było w astmie, gdzie leczenie biologiczne zmieniło obraz tej choroby. Chcemy doprowadzić do sytuacji gdy oddziały pulmonologiczne będą puste” – podkreśla dr Czajkowska-Malinowska. Jej zdaniem chodzi o niewielką grupę chorych, zaledwie kilka tysięcy, więc koszty refundacji tego leczenia nie powinny być duże. A warto pamiętać, że – jak podkreślają eksperci – liczba chorych na POChP będzie rosła, chociażby z powodu zanieczyszczenia powietrza.
W marcu 2026 opublikowany został raport „Moje życie z POChP”, w którym znalazło się 17 rekomendacji, mogących przyczynić się do poprawy systemu opieki nad pacjentami z POChP w Polsce. Wśród nich wymieniano m.in.: szybsze diagnozowanie, częstsze wykonywanie spirometrii, nauka stosowania leków wziewnych, rehabilitacja pulmonologiczna, edukacja chorych i promowanie aktywności fizycznej oraz szczepień ochronnych (chronią przed chorobami, które mogą powodować zaostrzenie), wsparcie w rzucaniu palenia, szersze stosowanie terapii trójlekowej u pacjentów z zaostrzeniami, terapia biologiczna dla osób z ciężkim przebiegiem choroby i fenotypem zapalnym.
Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) jest trzecią – po chorobach układu krążenia i nowotworach – przyczyną zgonów na świecie. Pacjenci z POChP zapadają na nowotwory płuc 10 razy częściej niż reszta populacji, a nierozpoznana lub późno rozpoznana choroba skraca życie o 10-15 lat.
