Negocjatorzy Parlamentu Europejskiego, cypryjskiej prezydencji reprezentującej Radę UE i Komisji Europejskiej osiągnęli we wtorek porozumienie w sprawie nowych przepisów, które mają zwiększyć dostępność leków krytycznych w UE.
Obecnie Europa importuje około 80 proc. najczęściej stosowanych i tańszych leków generycznych oraz składników potrzebnych do ich wytwarzania. W niektórych obszarach produkcja na terenie Europy praktycznie nie istnieje, co powoduje całkowite uzależnienie od importu leków ratujących życie — w tym preparatów onkologicznych, kardiologicznych i stosowanych w chorobach autoimmunologicznych — a także od dostaw substancji niezbędnych do ich produkcji. Z danych KE wynika, że 80 proc. importowanych przez UE składników farmaceutycznych pochodzi z zaledwie pięciu państw: Chin, USA, Wielkiej Brytanii, Indii i Indonezji. Same Chiny odpowiadają za 45 proc. tego importu.
Tym problemom ma zaradzić Akt dotyczący leków o krytycznym znaczeniu w UE. Jak napisał na platformie X europoseł PSL Adam Jarubas, przewodniczący komisji zdrowia w PE, we wtorek po blisko 13 godzinach negocjacji między europarlamentem, KE a Radą udało się osiągnąć kompromis w sprawie nowych przepisów. “To większe bezpieczeństwo lekowe dla Europejczyków, przywracanie produkcji w Europie, wspólne zakupy oraz wsparcie dla reindustrializacji i konkurencyjności UE” – podkreślił.
Przepisy o lekach krytycznych są elementem głębszej reformy unijnego prawa farmaceutycznego, zapoczątkowanej w następstwie pandemii COVID-19. Odpowiedzią na niedobór leków ma być wykorzystanie zamówień publicznych oraz możliwość koordynowania działań między krajami członkowskimi. W tym celu wzmocniona zostanie Europejska Agencja Leków (EMA), a Komisja Europejska będzie odpowiadać za koordynowanie wspólnych zamówień składanych przez kilka państw członkowskich. Nowe przepisy mają również zachęcić państwa unijne do wspólnego składania zamówień na produkcję leków, co ma pomóc zaradzić dysproporcjom w dostępie do nich.
Według EMA za leki o krytycznym znaczeniu uznawane są preparaty stosowane w leczeniu ciężkich i przewlekłych chorób, dla których dostępne są ograniczone alternatywy terapeutyczne. Na liście znajdują się m.in. antybiotyki, szczepionki, insulina oraz leki stosowane w leczeniu nowotworów, chorób serca i cukrzycy. Zainicjowanie prac nad przepisami było jednym z priorytetów prezydencji Polski w Radzie UE w 2025 r. (PAP)
