Lekarze jako grupa zawodowa na tle społeczeństwa polskiego wyróżniają się na plus pod względem zadowolenia z własnego życia.
Opublikowany został raport „Jak się dziś czujesz? Ogólnopolskie badanie dobrostanu lekarek i lekarzy”, który przybliża różne aspekty życia zawodowego i prywatnego lekarzy. Badanie zostało zrealizowane przez pracownię badawczą Zymetria na zlecenie serwisu dla lekarzy PolpharmaDlaCiebie.pl w ostatnich miesiącach 2025 roku. Wzięło w nim udział 499 lekarzy (292 kobiet i 207 mężczyzn) w różnym wieku, pracujących w różnego typu placówkach medycznych, zarówno w podmiotach publicznych, jak i prywatnych. Respondenci pracowali w następujących specjalizacjach: alergologii, gastroenterologii, ginekologii, kardiologii, neurologii, okulistyce, pediatrii, psychiatrii, pulmonologii i medycynie rodzinnej (POZ).
92 proc. ankietowanych lekarzy zaznaczyło, że są zadowoleni ze swojego życia, co jest wysokim wynikiem na tle Polski. Co ważne, 88 proc. badanych nie żałuje w przeszłości podjętej decyzji edukacyjnej i dziś podjęłoby taką samą. Wpływ na to ma m.in. work-life balance, którego poziom dobrze ocenia 68 proc. respondentów. Równowaga ta nieco częściej gości w życiu mężczyzn niż kobiet. Medykom w wieku emerytalnym słabiej niż pozostałym grupom wiekowym, wychodzi godzenie życia zawodowego z osobistym. Równowaga praca-dom, jeżeli chodzi o miejsce pracy, najbardziej zaburzona jest u osób zatrudnionych w prywatnych placówkach medycznych.
Grupą najmniej zadowoloną że swojego obecnego życia są lekarze młodzi, w wieku poniżej 40 lat, co zapewne wynika z trudności w godzeniu życia zawodowego i rodzinnego, zwłaszcza w roli rodzica małego dziecka. Problemy na tym tle mają również medycy w wieku 50-59 lat, którzy często są zaangażowani zarówno w kwestie związane z życiem ich dorastających dzieci, jak i starzejących się rodziców. Autorzy publikacji zaznaczają, że tylko 10 proc. ankietowanych nie posiadało dzieci, co na tle społeczeństwa polskiego jest wysokim poziomem dzietności. Jednakże pokolenie lekarzy mających obecnie mniej niż 40 lat już tak skłonne do posiadania dzieci nie jest. Warto dodać, że tylko 11 proc. ankietowanych nie było w chwili badania w związku romantycznym, dwukrotnie częściej kobiety. Na tle populacji polskiej lekarze okazali się być także zdecydowanie bardziej zadowoleni ze swoich relacji i intymnych. Ich związki cechuje też duże otrzymywane wsparcie emocjonalne oraz zrozumienie.
W pracy lekarze uskarżają się najczęściej na biurokrację, w drugiej kolejności – na presję czasu. Na trzecim miejscu wśród problemów związanych z pracą znalazło się zmęczenie fizyczne i psychiczne. Ponadto prawie 1/4 badanych wskazuje, że pracę utrudniają im sami pacjenci – trudni, roszczeniowi, czasem agresywni. Tyle samo respondentów narzekało na ograniczenia prawne i męczące procedury.
Autorzy raportu sprawdzili również narażenie lekarzy na niebezpieczne zachowania pacjentów i ich bliskich. 32 proc. wskazało, że zdarza się to kilka razy w roku. Najczęściej z agresją spotykają się medycy pracując POZ oraz w szpitalach. Co trzeci badany podkreśla, że nie ma w miejscu pracy żadnej formy zabezpieczenia przed ewentualną napaścią. Najwięcej lekarzy jako rozwiązanie wskazało zainstalowanie monitoringu. Tylko zaledwie 14 proc. respondentów nigdy nie zetknęło się z agresją w placówce medycznej.
42 proc. ankietowanych uważa, że prestiż zawodu lekarza maleje, choć prowadzone inne badania tego nie potwierdzają. Zdecydowanie częściej taką opinię wyrażają lekarze pracujący w POZ oraz lekarze w wieku powyżej 60 r.ż. Ponadto pogląd taki prezentują częściej kobiety niż mężczyźni.
Kondycja psychiczna lekarzy jest najsłabsza u 30-latków oraz 50-latków, co zdaniem autorów publikacji powiązane jest ze wspomnianą już wcześniej kwestią godzenia życia zawodowego z życiem rodzinnym. Na przemęczenie psychiczne częściej narzekają kobiety, lekarze pracujący w POZ. Potrzebę zadbania o zdrowie psychiczne podkreślają ponadto medycy poniżej 39 roku życia. Lekarze nie odbiegają w ocenie własnej kondycji psychicznej od reszty społeczeństwa. Odporność psychiczna tej grupy zawodowej wystawiana jest ciągle na próbę przez towarzyszące pracy lęki. Najczęściej respondenci mówili, że boją się przede wszystkim odpowiedzialności karnej, choć ryzyko wystąpienia takiej sytuacji jest znikome. Niemal połowa badanych, częściej kobiety, obawiała się nadmiernego obciążenia pracą oraz braku wypoczynku. Wraz z rzeczywistym przepracowaniem rosną w siłę pozostałe lęki. Dla 47 proc. lekarzy źródłem lęku jest z kolei możliwość popełnienia błędu medycznego. Obawa ta jest silniej wyrażona przez lekarzy poniżej 40 r.ż. Lęk związany z możliwością popełnienia błędu medycznego oraz strach przed odpowiedzialnością karną są najwyższe wśród pracujący w szpitalach.
71 proc. badanych stwierdziło, że znajduje czas na wypoczynek, ale mniej niż połowa wypoczywa regularnie. Młodsi lekarze zdają się być bardziej świadomi znaczenia jakie ma zapewnienie sobie w grafiku czasu wolnego. Najwięcej problemu ze znalezieniem czasu na odpoczynek mają 40-latkowie. Jeżeli chodzi o miejsce pracy to częstsze przerwy na regenerację mają medycy prowadzący indywidualną praktykę. Najrzadziej czas wolny mają lekarze pracujący wyłącznie w ramach POZ. Dłuższy urlop, czyli minimum dwa tygodnie wypoczynku, miało w ostatnim roku 73% ankietowanych. Tu również najczęściej korzystają z tego lekarze prowadzący indywidualną praktykę. Najrzadziej udaje się wygospodarować czas na dłuższy wypoczynek lekarzom pracującym w prywatnych klinikach. Oprócz wypoczynku na jawie, w trosce o higienę psychiczną niezmiernie ważny jest sen. W tym punkcie badana grupą zawodowa nie wypada najlepiej. Największy odsetek respondentów przesypia średnio 5-6 godzin na dobę. 45 proc. śpi wymagane minimum 7 godzin na dobę. Najdłużej śpiącą grupą, jeżeli chodzi o miejsce pracy są lekarze prowadzący indywidualną praktykę. Z kolei na największe niedobory snu skarżą się medycy zatrudnieni w szpitalach.
Dbanie o siebie, w tym o swoją kondycję psychiczną wymaga regularnych badań profilaktycznych. Najczęściej dbają o to 40-latkowie. Jeżeli chodzi o miejsce pracy, to najrzadziej badają się pracownicy klinik prywatnych. Z kolei w przypadku zatrudnionych w POZ i szpitalach publicznych, coroczne badania wykonuje co drugi ankietowany. W sytuacji problemów ze zdrowiem psychicznym, częściej zgłaszają się po profesjonalną pomoc najmłodsi medycy kobiety. W starszym pokolenie dominuje wciąż wstyd i obawy w tym aspekcie. Na koniec warto dodać, że tylko 13 proc. ankietowanych lekarzy rozważa wyjazd z Polski, a zaledwie 1 proc. było w trakcie realizacji tego planu.
