W elektrofizjologii i elektroterapii trendy w zakresie innowacyjnych rozwiązań zdają się wskazywać na coraz to węższe specjalizacje i bardziej celowane funkcje poszczególnych technologii. Z drugiej strony istniejące już rozwiązania są rozwijane w kierunku poszerzenia ich zastosowania i optymalizacji. Całość rozpatrywana jest coraz częściej w szerokim kontekście klinicznym. Elektrofizjolodzy nie koncentrują się wyłącznie na leczeniu zaburzeń rytmu serca ale na właściwej, zintegrowanej opiece nad pacjentem z arytmiami. Trendy w dziedzinie diagnostyki i terapii zaburzeń rytmu serca komentuje prof. dr hab. n. med. Zbigniew Kalarus, kierownik Katedry Kardiologii, Wrodzonych Wad Serca i Elektroterapii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Zabrzu.
Profesor Zbigniew Kalarus:
W trakcie Konferencji „Co nowego w elektroterapii? I nie tylko”, która odbędzie się w dniach 16-17 grudnia 2022 roku w Wiśle, w bloku poświęconym innowacyjnym układom wszczepialnym wspomagającym pracę serca eksperci skoncentrują się na nowych funkcjach i optymalizacji parametrów klasycznych układów do elektroterapii: stymulatorów serca (IPG), kardiowerterów-defibrylatorów (ICD) oraz układów do terapii resynchronizującej (CRT).
Czy w świetle nowych danych naukowych i najnowszych wytycznych, w tym Wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego dotyczących niewydolności serca i terapii resynchronizującej, które ukazały się w 2021 roku, można przypuszczać, że automatyczne algorytmy do optymalizacji parametrów terapii CRT mogą poszerzyć grupę pacjentów („responderów”) danej terapii? Wnioski mogą być zaskakujące.
Panel poświęcony nowościom w zakresie układów wszczepialnych będzie dotyczył także aktualnych doniesień naukowych i klinicznych na temat dwóch nowych innowacyjnych układów: nowej wersji stymulatora bezelektrodowego Micra AV (pierwsza wersja: Micra TPS) oraz układu EV-ICD.
W zakresie pierwszej z wymienionych technologii wyniki badań wskazują, że dzięki właściwemu zdefiniowaniu poszczególnych parametrów i funkcji stymulatora Micra AV oraz zastosowaniu odpowiednich ich modyfikacji mamy szansę zbliżyć się do stymulacji serca pozwalającej zachować fizjologiczną sekwencję skurczu przedsionków i komór, także w najtrudniejszych grupach pacjentów. To bez wątpienia istotna możliwość kliniczna.
Urządzenie EV ICD to rodzaj kardiowertera-defibrylatora, wykorzystujący elektrodę wprowadzaną podmostkowo z małoinwazyjnego dostępu, co pozwala na uniknięcie konieczności wprowadzania elektrod do jam serca drogą naczyń żylnych. Układ zapewnia funkcję zarówno defibrylacji, jak i stymulacji serca. Jego zastosowanie jest tym samym bardziej wszechstronne.
Osobny panel będzie poświęcony kamizelce defibrylującej – technologii służącej zabezpieczeniu pacjentów zagrożonych nagłym zgonem sercowym. Z tej formy zabezpieczenia skorzystało już kilkudziesięciu pacjentów w naszym kraju. W kilku przypadkach technologia wykryła zagrażające życiu pacjentów arytmie i dostarczyła terapię wysokoenergetyczną. Pozwoliło to podjąć właściwą (nie pochopną) decyzję o terapii docelowej.
Elektrofizjologia: nowe możliwości obrazowania i innowacyjne cewniki
Integrowanie obrazowania wewnątrzsercowego wykonywanego za pomocą różnych technik, nowoczesne systemy do mapowania trójwymiarowego i innowacyjne cewniki zapewniające precyzyjną kontrolę temperatury, siły nacisku czy impedancji to najważniejsze nowości w dziedzinie zabiegowego leczenia zaburzeń rytmu serca. W zakresie procedury ablacji podłoża arytmii, podstawowej zabiegowej formy leczenia wielu rodzajów zaburzeń rytmu serca, wykładowcy podyskutują o roli i zastosowaniu technologii takich jak: CardioInsight – technologii służącej do bezinwazyjnego mapowania arytmii, możliwościach nowego, dostępnego już w pierwszych polskich ośrodkach systemu elektroanatomicznego 3D Ensite X czy innowacyjnych cewnikach ablacyjnych: IntellaNav Stablepoint, DiamondTemp, qDOT a także Balonach RF.
Wykładowcy podzielą się z uczestnikami pierwszymi polskimi doświadczeniami w zakresie ablacji z wykorzystaniem metody elektroporacji – nietermicznej metody wykonywania tej procedury.
Arytmie: sztuczna inteligencja i szerszy kontekst terapeutyczny
HEARTLOGIC i HEARTINSIGHT to przykłady dwóch technologii wykorzystywanych do przewidywania epizodów zaostrzeń niewydolności serca. Wspomniane rozwiązania to algorytmy zawarte w urządzeniach wszczepialnych, badające określone parametry funkcjonowania serca, ale także całego organizmu pacjenta. Dzięki odpowiednio zdefiniowanym indeksom układ, nadzorowany w ramach telemonitoringu urządzeń wszczepialnych, może ostrzec ośrodek prowadzący pacjenta o występujących u chorego niebezpiecznych pogorszeniach jego stanu – często jeszcze zanim jakiekolwiek objawy zauważy sam pacjent.
Wczesna interwencja, na przykład zdalne zalecenie, wydane przez lekarza prowadzącego, dotyczące zmiany dawki przyjmowanego stale przez chorego leku, często już wystarcza, by poprawić stan pacjenta i zażegnać niebezpieczeństwo. W przypadku braku wiedzy lub zignorowania pierwszych objawów zaostrzenia niewydolności serca, stan chorego może pogorszyć się na tyle, że konieczna okazuje się hospitalizacja. Możliwość uniknięcia tej opcji jest bardzo korzystna dla rokowań pacjenta, ale także dla optymalizacji opieki zdrowotnej w kontekście całego systemu ochrony zdrowia.
Oprócz zastosowań „inteligentnych” algorytmów i sztucznej inteligencji istotnym trendem w elektroterapii i elektrofizjologii jest jeszcze większy niż w latach ubiegłych nacisk na holistyczne ujęcie opieki kardiologicznej i współpraca pomiędzy specjalistami różnych dziedzin. W przypadku pacjentów z szeroko pojętymi arytmiami opieka nad chorym jest przecież sprawowana nie tylko przez specjalistę kardiologa, ale także – a czasem przede wszystkim – przez specjalistę medycyny rodzinnej i pielęgniarki. W codziennej praktyce z pacjentami z arytmiami stykają się także ratownicy medyczni. Z myślą o takim szerokim kontekście opieki nad pacjentami z zaburzeniami rytmu serca doroczną konferencję pt. „Co nowego w elektroterapii? I nie tylko” poszerzyliśmy o wydarzenia towarzyszące: konferencję „Co nowego w farmakoterapii? I nie tylko”, poświęconą technologiom lekowym stosowanym w dziedzinie kardiologii, konferencję „Co nowego w praktyce lekarza POZ? I nie tylko”, poświęconą zagadnieniu opieki nad pacjentami ze schorzeniami układu sercowo-naczyniowego w ramach Podstawowej Opieki Zdrowotnej oraz „Zimową kardiologiczną szkołę ratowników medycznych” poświęconą zagadnieniom związanym z kardiologicznymi problemami pacjentów będących pod opieką ratowników medycznych.
Więcej informacji o wydarzeniach zaplanowanych na 16-17 grudnia 2022 roku:
