Aby skutecznie leczyć pacjentów z rakiem jelita grubego, potrzebna jest kompleksowa, wieloetapowa opieka nad chorym przed i po zabiegu operacyjnym. O tym, jak uporządkować ścieżkę pacjenta oraz o potrzebie wdrożenia nowych standardów opieki dyskutowali eksperci z Polski i innych krajów europejskich podczas Baxter Congress 2026: Colorectal Surgery.
Opieka nad pacjentami z chorobami jelita grubego nadal bywa niespójna i fragmentaryczna. Szczególnym wyzwaniem jest brak ujednoliconego podejścia do przygotowania chorego do zabiegu, leczenia okołooperacyjnego oraz wsparcia po operacji, w tym odpowiedniego postępowania żywieniowego i metabolicznego. “W leczeniu schorzeń jelita grubego chirurgia jest jednym z kluczowych elementów terapii, ale jej skuteczność w dużej mierze zależy od stanu pacjenta przed operacją i jakości opieki po zabiegu. Powikłanie pooperacyjne to nie tylko dłuższy pobyt w szpitalu, pobyt na oddziale intensywnej terapii czy konieczność kolejnej interwencji. To również realny spadek szans pacjenta na długoterminowe przeżycie – różnice mogą sięgać 20-30 proc. Dlatego nie mówimy już o samym gojeniu rany, ale o zmianie całej prognozy zdrowotnej pacjenta” – mówił prof. Stanisław Kłęk, kierownik Kliniki Chirurgii Onkologicznej w krakowskim oddziale Narodowego Instytutu Onkologii.
Do kluczowych elementów nowoczesnego leczenia operacyjnego chorób jelita grubego należy ocena stanu odżywienia i wczesne wdrażanie interwencji żywieniowej. Zaburzenia stanu odżywienia są częste u chorych operowanych i mogą oznaczać wolniejsze gojenie rany, więcej infekcji, większe ryzyko powikłań i dłuższy powrót do sprawności. Dlatego standardy nowoczesnej opieki okołooperacyjnej (w tym standardy ERAS) kładą nacisk na wczesną ocenę ryzyka żywieniowego oraz pilne wdrożenie wsparcia, by pacjent możliwie szybko wrócił do normalnego funkcjonowania.
Nowoczesne technologie, w tym roboty chirurgiczne wspierają precyzję wykonywanego zabiegu, a także pozwalają na lepszą kontrolę działania, szczególnie w bardziej wymagających warunkach. Pomagają ograniczyć ryzyko powikłań, co dla pacjenta oznacza szybszy powrót do zdrowia, a dla systemu – brak dodatkowych kosztów związanych z ich leczeniem. Nowe technologie medyczne powinny być wpisane w standard kompleksowej opieki nad pacjentem.
Trzecim krokiem skoordynowanej opieki nad pacjentem jest zarządzanie ryzykiem pojawienia się powikłań. Na etapie przygotowania pacjenta do zabiegu chirurgicznego polega to m.in. na zapewnieniu odpowiedniego wyżywienia. “Powikłania pooperacyjne pogarszają efekty długoterminowe terapii pacjenta, dlatego tak ważne jest, aby zachować szczególną czujność i podejść do opieki kompleksowo: przed i po zabiegu. Monitorować pacjentów oraz wdrażać standardy opieki, które pozwalają na zmniejszenie ryzyka wystąpienia powikłań. Z punktu widzenia systemowego ważne jest, aby omawiane standardy były stałymi wytycznymi, które będą wyznaczały procedury opieki nad pacjentem” – dodał prof. Kłęk.
Potrzeba spójnej ścieżki pacjenta z rakiem jelita grubego
W obliczu rosnącej liczby pacjentów ze schorzeniami jelita grubego konieczne jest systemowe, interdyscyplinarne podejście do opieki, opartej na spójnych standardach i jasno zdefiniowanej ścieżce pacjenta. Powinna ono obejmować cały proces leczenia: od diagnozy, przez przygotowanie do zabiegu, opiekę okołooperacyjną i postępowanie w razie wystąpienia powikłań, aż po rekonwalescencję i powrót do pełnej aktywności. Chirurgia kolorektalna jest doskonałym przykładem współpracy multidyscyplinarnej, obejmującej całą ścieżkę pacjenta, co znajduje zastosowanie również w innych obszarach medycyny. “Wsłuchując się w głos ekspertów, który wybrzmiał podczas konferencji, można zrozumieć, jak ogromne znaczenie ma praca całego zespołu medycznego, systemowa, oparta na właściwych procedurach, aby pomóc najbardziej potrzebującym” – powiedziała Beata Karasińska, dyrektor generalna firmy Baxter na Europę Środkową i Wchodnią.
