Parlamentarny Zespół ds. Zdrowia Publicznego zebrał się, aby dyskutować na temat realizacji celów Funduszu Medycznego. „Fundusz miał być rezerwą dla pacjentów najbardziej potrzebujących, czyli onkologicznych i cierpiących na choroby rzadkie. Czekamy na nowelizację ustawy, która miała pojawić się w drugim kwartale tego roku, ale nie pojawiły się żadne propozycje zmian” – podkreśla poseł Rajmund Miller, przewodniczący zespołu.
Rajmund Miller zwrócił uwagę, że pieniądze w dyspozycji Funduszu Medycznego są środkami zabieranymi z NFZ – „Zamrażanie ich jest bardzo niebezpieczne. Przypomnę też, że one tracą na wartości, ponieważ szaleje inflacja. Czy w związku z tym Ministerstwo zdrowia nie powinno zastanowić się nad zweryfikowaniem priorytetów w wydatkowaniu tych pieniędzy i nie skierować środków np. na zakup nowoczesnych leków czy finansowanie innowacyjnych terapii?”.
Poseł Marek Hok przypomniał, że Fundusz Medyczny powstawał w okolicznościach kontrowersyjnych, ale dawał nadzieję, że sytuacja polskich pacjentów się poprawi. Niestety jego cele nie są realizowane. W 2021 r. nie wydano żadnych środków przeznaczonych na profilaktykę, tymczasem pacjenci czekają w kolejkach do badań diagnostycznych. Wielkie nadzieje wiązaliśmy np. ze szczepieniami przeciw HPV, ale one również zostały odłożone w czasie.
Fundusz przeznaczony jest również na zakup sprzętu, tymczasem „na dziś nie wydano żadnych pieniędzy, nie rozpisano żadnego konkursu na obiecane łóżka szpitalne”. W ramach kolejnego subfunduszu – infrastruktury strategicznej – ogłoszono konkurs na dofinansowanie szpitali pediatrycznej, jednak nie został rozstrzygnięty. „Rozdysponowano tylko pieniądze przeznaczone na bezlimitową pediatrię, ale chciałbym przypomnieć, że ona i tak była finansowana w ramach NFZ, więc nie są to żadne dodatkowe działania” – mówił poseł Hok.
Uczestniczący w posiedzeniu Artur Fałek powiedział – „Od początku uważałem, że ustawa powołująca Fundusz Medyczny wymaga doprecyzowania. Dodatkowe środki pochodzą z budżetu, natomiast w kontekście dążenia do 7 proc. nakładów PKB na zdrowie nie są to dodatkowe pieniądze. To jest tylko kwestia podzielenia ich i zaadresowania. Nie widzę tu wsparcia profilaktyki, wczesnego wykrywania chorób cywilizacyjnych, diagnostyki chorób onkologicznych. Ratunkowy Dostęp do Technologii Lekowych mamy od 2017 r., jest to świadczenie gwarantowane. Ustawa o FM zmieniła procedury – nie ma już trybu wnioskowego, nie ma problemów z finansowaniem. Ta procedura jest już też w pełni zelektronizowana. Problemem jest opis sposobu wyznaczenia limitu. Zapis, że wysokość limitu rocznego wynosi 3 proc. sumy kwot przeznaczonych na leczenie, powoduje wątpliwości interpretacyjne, czy odnosi się on do pojedynczego podmiotu, na co wskazywałby ustęp drugi, czy do oddziału wojewódzkiego, czy może do funduszu jako całości. Te wątpliwości są przyczyną praktycznego ograniczenia dostępności świadczeń. Nie ma symetrycznej realizacji RDTL wśród podmiotów, które mają prawo wnioskować w tym trybie”.
„W 2022 r. mieliśmy przeznaczone na RDTL łącznie (po korekcie w marcu) 179 mln. RDTL ma dobre zaplecze finansowe, ale uciekają nam z niego technologie, które były już finansowane – one nie są dostępne dla nowych pacjentów. Według danych NFZ, w 2020 r. na RDTL wydaliśmy 62 mln zł. Po 11 miesiącach 2021 r. nakłady na RDTL wynosiły 81 mln, natomiast znalazłem dane, które mówią,że w 2021 r. wydatkowaliśmy na ten cel 120 mln, a więc niemal połowa realizacji celu finansowego nastąpiła w ostatnim miesiącu roku, co jest niemożliwe w warunkach klinicznych i świadczy o nieprawidłowych przepływach finansowych i także utrudnia dostęp do tego świadczenia. Po pierwszym kwartale 2022 r. realizacja wynosi 12 proc., a powinna wynosić 25 proc., co potwierdza opóźnienia w rozliczeniach” – mówił Artur Fałek.
Przewodniczący zespołu podkreślił także, że w latach 2017-2020 w Polsce stosowano zaledwie 26 proc. wszystkich innowacyjnych terapii zarejestrowanych w Europie, natomiast w niektórych krajach europejskich odsetek ten był dwa razy wyższy. „Na 45 cząsteczek zarejestrowanych w Europie, tylko 3 weszły na polskie listy refundacyjne. W 2020 r. mimo poszerzenia list refundacyjnych, nawet połowa preparatów nie była dostępna dla pacjentów onkologicznych. Chciałbym wiedzieć, czy powołanie Funduszu Medycznego zmieniło ten stan rzeczy” – zastanawiał się.
Przedstawiciele resortu zdrowia nie odpowiedzieli jednak na te pytania, natomiast odnieśli się do kwestii m.in. programów profilaktycznych. Przedstawicielka Departamentu Oceny Inwestycji w Ministerstwie Zdrowia przyznała, że rzeczywiście – na obecną chwilę – nie widać efektów wdrażania środków w ramach inwestycji nakładów na modernizację infrastruktury i zapewniła, że trwają intensywne w tym obszarze – „Ustawa weszła w życie w listopadzie 2020 r. w środku pandemii. Do departamentu wpłynęło tysiąc wniosków związanych z działaniami mającymi przeciwdziałać jej skutkom. Nie mieliśmy mocy przerobowych”. Zapewniła jednocześnie, że prowadzone są prace nad programem, który zostanie przyjęty uchwałą Rady Ministrów. W przyszłym tygodniu odpowiedni projekt powinien trafić do Kancelarii Premiera – „Jak tylko uchwała zostanie przyjęta, ogłosimy pierwszy nabór. W tym roku ogłosimy dwa nabory: na modernizację szpitalnych oddziałów ratunkowych oraz budowę i modernizację lądowisk zlokalizowanych przy SOR”. „Jeśli chodzi o subfundusz infrastruktury strategicznej, w grudniu 2021 r. został ogłoszony pierwszy konkurs. Wnioskodawcy zostali wezwani do uzupełnienia dokumentacji, mają na to 21 dni, więc w lipcu powinna być już lista rankingowa, na podstawie której będziemy mogli zawierać umowy” – dodała przedstawicielka MZ.
Minister zdrowia zdecydował o przesunięciu terminu pierwszego naboru wniosków w ramach subfunduszu rozwoju profilaktyki – „Pacjenci nie chcieli zgłaszać się na badania w czasie pandemii, aczkolwiek pierwszy nabór powinien zostać ogłoszony jeszcze w tym roku”. „Obecnie limit z FM na nadwykonania w pediatrii wynosi 15 proc., planujemy jego zwiększenie do 20 proc. Jeśli chodzi o leczenie za granicą, planujemy zwiększenie limitu finansowania tych świadczeń do ponad 150 mln zł. Jeśli chodzi o fundusz rozwoju profilaktyki, 1 lipca weszło zarządzenie prezesa NFZ, które przewiduje zwiększony budżet w ramach podstawowej opieki zdrowotnej, dodatki motywacyjne za badania w ramach Programu 40+ oraz dodatki w ramach chorób układu krążenia. Co do diagnostyki genetycznej – mamy przepisy, które przewidują finansowanie diagnostyki genetycznej dla dzieci, trwają prace nad koszykiem świadczeń gwarantowanych” – wyjaśniali przedstawiciele MZ.
